منوی سایت

ارزیابی و مدیریت زخم عفونی

یکی از عملکردهای مهم پوست جدا کردن محیط بیرون از درون بدن است. نقش محافظ پوست باعث می شود که باکتری ها نتوانند به لایه های عمیق تر پوست بروند، پوست به روش های مختلف از ورود باکتری ها و پاتوژن ها به داخل بدن جلوگیری می کند.

 

ارزیابی و مدیریت زخم عفونی

 

  • سلول کراتین در سطح پوست یک یک سد فیزیکی برای ورود میکروارگانیسم هاست.
  • کراتینوسیت های موجود در سطح پوست مدام می ریزند و به این ترتیب میکروارگانیسم های متصل به آن ها نیز از سطح پوست پاک می شود.
  • PH نرمال پوست بین ۴ تا ۶/۵ است که محیط رشد نامناسبی برای میکروب هاست.
  • تولید عرق باعث کاهش PH می شود و از طرفی سدیم موجود در آن باعث مهار رشد میکروارگانیسم ها می شود.
  • وجود باکتری های طبیعی سطح پوست (نرمال فلورا) مثل استاف اپیدریس مانع از رشد سایر پاتوژن ها مثل استافیلوکوکوس آئرژینوزا می شود.

 

هر زخم در واقع یک پوست آسیب دیده است که فلور طبیعی اش بهم ریخته و ارگانیسم های پاتوژن وارد آن شده اند همچنین وجود رطوبت و اکسیژن باقتی ناکافی و محیط غنی از تغذیه، رشد ارگانیسم های بیماری زا را تسهیل می کند.

 

باکتری و درمان زخم

بیوباردن (Bio Burden) یک درجه از آلودگی یا لودمیکرویابی است. در واقع میزان ارگانیسم هایی که وجود دارند را نشان می دهد.

(CFU یا واحد تشکیل کلونی) میزان کلونی باکتری ها در هر گرم از بافت یا هر سانتی متر مربع را با CFU نشان می دهند. در واقع واژه ی بیوباردن نشانگر حضور باکتری ها در سطح زخم است. ترمیم زخم صرفاً با حضور باکتری ها در بستر زخم به تعویق نمی افتد بلکه نوع باکتری و میزان آن ها در زخم تعیین کننده است.

 

ارزیابی و مدیریت زخم عفونی

 

ویژگی باکتری ها

باکتری ها براساس شکل آن ها، هوازی یا بی هوازی بودن و گرم مثبت و منفی بودن تقسیم بندی می شوند.

نوسان زیادی در شکل و سایز و ترتیب قرارگرفتن باکتری وجود دارد. ولی در کل براساس یک الی سه دسته شکل آن ها تقسیم بندی می شود:

  •  شکل گرد به آن کوکوسی یا کوکسی گفته می شود.
  •  شکل استوانه ای که به آن باسیل گفته می شود.
  • شکل مارپیچی (که به آن اسپیریلیوم یا اسپیروکت گفته می شود. وقتی ترکیب ۲ شکل از باکتری باشد مثلاً وقتی که باکتری های گرد و باسیلی داشته باشیم به آن کوکوباسیل گفته می شود. حتی باکتری های زنجیره ای ممکن است به شکل زنجیره های دوتایی یا منحنی یا پیچیده دور هم باشند.)

 

گرم مثبت در مقابل گرم منفی

رنگ آمیزی گرم حدود یک قرن است که مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع یک روش شناسایی و طبقه بندی باکتری ها براساس گرم مثبت و گرم منفی بودن آن هاست. رنگ آمیزی گرم اطلاعات سریعی را در اختیارمان متخصصان قرار می دهد تا به آسانی بتوانند تا آماده شدن جواب کشت بیمار، عفونت را مدیریت کنند. رنگ آمیزی گرم به نام هانس کریستین گرم نامگذاری شد.

دانشمند دانمارکی که این روش را در سال ۱۸۸۴ ابداع کرده است و اکنون به طور گسترده در بیمارستان ها و آزمایشگاه ها استفاده می شود. این روش براساس ۲ نوع اصلی دیواره سلولی باکتری ها پایه گذاری شده است. بعد از رنگ آمیزی باکتری ها در محیط کشت به وسیله مواد مختلف در نهایت باکتری ها زیر میکروسکوپ به یکی از ۳ شکل زیر دیده می شوند:

  • اگر دیواره سلول باکتری رنگ بنفش را نگه داشته باشد باکتری گرم مثبت است
  • اگر رنگ بنفش خود را از دست داده باشد باکتری گرم آن منفی است.
  • اگر هم رنگ قرمز و هم رنگ بنفش در دیواره سلول باکتری دیده شد باکتری گرم متفاوت/متغیر دارد.

 

باکتری های گرم مثبت شایع شامل:

استرپتوکوکوس – استافیلوکوکوس – کورینه باکتریوم  و لیستریا می باشند.

باکتری های گرم منفی شامل:

سودومونا، پروتئوس، اشرشیا کلی، کلبسیلا، انتروباکتر، سراتیا، شیگلا می باشند.

 

هوازی در مقابل بی هوازی

باکتری ها براساس توانایی زده ماندن و رشد در محیط دارای اکسیژن (هوازی) و محیط بدون اکسیژن (بی هوازی) تقسیم بندی می شوند، هم باکتری های هوازی و هم بی هوازی می توانند از اکسیژن استفاده کنند، اما باکتری های بی هوازی، از روش های بی هوازی برای تولید انرژی استفاده می کنند.

 

پلانکتونی در مقابل بایوفیلم

زندگی پلانکتونی در واقع زندگی باکتری ها به روش فردی و به تنهایی است در مقابل آن هنگامی که باکتری ها به هم می چسبند و با تولید موادی خود را در برابر سیستم ایمنی میزبان و آنتی بیوتیک ها در امان نگه می دارند را بایو فیلم گویند.

 

تشریح بایوفیلم

بایوفیلم متشکل از مجموعه ای از باکتری هاست که معمولاً چند باکتری و گاهاً قارچ هستند در مقابل آن حالت پلانکتونی است که زمانی است که باکتری ها به تنهایی زندگی می کنند و به هم نمی چسبند یا چسبندگی ضعیف دارند. میکروارگانیسم ها در بایوفیلم یک زنجیره ای از پلی ساکاریدها به نام ماتریکس تولید می کنند که توسط آن به سطح زخم متصل می شوند و در آن جا زندگی می کنند.

 

ارزیابی و مدیریت زخم عفونی

 

تشکیل بایوفیلم

بایوفیلم از زنجیره های قابل برگشت باکتری ها تشکیل شده است. زمانی که تعداد باکتری ها زیاد می شود چسبندگی آنها بیشتر می شود. باکتری ها در حالت پلانکتونی مولکولی به نام کروم مولکول تولید می کنند وقتی میزان کروم مولکول به حد آستانه رسید در بیان ژن ها تغییری ایجاد می شود. این تغییر در بیان ژن ها باعث می شود باکتری ها از خود یک ماده محافظت کننده به نام اگزوپلیمریک ماتریکس تولید کنند، تولید این ماتریکس باعث می شود باکتری ها در امان بمانند.

 

هدف تولید بایوفیلم

تشکیل لایه ماتریکس پلیمری محافظ توسط باکتری ها، آنها را از شکارچیان طبیعی بدن، ویروس ها، آسیبها، میکروب کش ها، نوتروفیل ها و ماکروفاژها در امان نگه میدارد. حتی آنتی سپتیک ها و ضدعفونی کننده های شیمیای نمیتواندد روی آنها اثر بگذارند.

 

لود باکتری ها در زخم های مزمن

مقالات زیادی وجود دارد که همه آنها در این موضوع اتفاق نظر دارند که همه زخم های باز آلوده هستند، زخم آلوده زخمی است که در آن باکتری در سطح زخم وجود دارد ولی باعث بروز واکنش در بدن میزبان نشده است. وجود تعدادی از باکتری ها سودمند است زیرا باعث تحریک پاسخ التهابی می شوند.

 

 


شما عزیزان می توانید جهت دریافت مشاوره رایگان زخم از شنبه تا پنجشنبه، ۹ صبح الی ۷ شب با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۷۰۷۷۷۹ تماس حاصل فرمایید.

آدرس:

شعبه ۱ زخم پلاس: تهران، خیابان ولیعصر به سمت شمال، بالاتر از سه راه بهشتی، بعد از بیمارستان هاجر، روبروی ایستگاه بی‌آر‌تی پله اول، ساختمان پزشکان جنب کوچه نادر، پلاک ۲۱۰۹، طبقه منفی یک

شعبه ۲ پلی کلینیک ساج:  تهران ، سعادت آباد ، شمال میدان سرو ، بلوار پاکنژاد ، تقاطع یادگار امام ، ابتدای بلوار پیام ، پلاک ۱


برخی از خدمات کلینیک زخم پلاس، کلینیک درمان زخم:

درباره کلینیک زخم پلاس

کلینیک زخم پلاس، با بهره‌گیری از مجرب‌ترین درمانگران زخم کشور و اولین مولف درسنامه روش‌های نوین درمان زخم، در صورت نیاز، همواره مشتاق کمک به شما عزیزان گرامی است.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *