زخم مقعدی چیست؟
شکاف و یا زخم مقعدی یک بریدگی کوچک در ناحیه مقعد است. این شکافِ به وجود آمده، پوست را ملتهب و قرمز می کند و هنگام حرکات روده درد و سوزش را به وجود میآورد. گاهی اوقات این شکاف و زخم می تواند آنقدر عمیق شود که به بافتهای عضلانی داخلی برسد.
شکاف مقعدی معمولاً یک بیماری جدی و خطرناک محسوب نمیشود و می تواند برای هر فردی، چه کودک و چه بزرگسال رخ دهد اما بیشتر در کودکانی که با مشکل یبوست مواجه می شوند شایع است.
در بیشتر مواقع این زخم به طور خودکار بین ۴ تا ۶ هفته بهبود می یابند اما در صورتی که این زخم بیشتر از ۸ هفته ادامه پیدا کند یک بیماری مزمن محسوب شده و باید آن را جدی بگیرید.
مصرف برخی داروها مانند نرم کننده های مدفوع و یا مسکن های موضعی برای کاهش درد هنگام دفع می تواند کمک کننده باشد و باعث تسکین ناراحتی شود. اگر با گذشت زمان و با مصرف مسکنها این زخم مقعدی بهبود نیابد احتمالاً به جراحی نیاز پیدا خواهید کرد و یا اینکه پزشک بهدنبال علت اصلی و به وجود آورنده ی زخم مقعدی خواهد گشت .
علائم فیشر و یا زخم مقعدی چیست؟
افرادی که به این زخم مبتلا هستند معمولاً یک یا دو مورد از علائم زیر را دارند:
- وجود پارگی واضح در اطراف پوست مقعد
- وجود یک توده ی کوچک در کنار شکاف به وجود آمده
- داشتن درد شدید هنگام حرکات روده در ناحیه مقعد
- وجود رگه های خونی در مدفوع و یا وجود خون بر روی دستمال
- سوزش و خارش در ناحیه مقعد
علت به وجود آمدن زخم مقعدی
بیشتر اوقات شکاف و یا زخم مقعدی در اثر یبوست و یا حرکات سخت روده اتفاق میافتد. اسهال های مکرر و یبوست مزمن باعث ایحاد شکاف در پوست مقعد شده و این زخم را به وجود می آورد ؛ از دیگر عوامل شایع به وجود آورنده ی فیشر می توان به :
- فشار آوردن هنگام زایمان و یا هنگام حرکات روده
- داشتن بیماری التهابی روده مانند کرون
- کاهش جریان خون در ناحیه آنورکتال یا مقعد و راست روده
- انقباض بیش از حد عضلات اسفنکتر مقعدی
- در موارد نادر ممکن است با وجود بیماری هایی مانند HIV ، هرپس و سرطان مقعد این زخم ایجاد شده و یا اینکه پیشرفته تر شود.
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به زخم مقعدی هستند؟
زخم مقعدی در نوزادان شایع است. در افراد مسن نیز به دلیل کاهش جریان خون در ناحیه آنورکتال زخم مقعدی به وجود میآید و همچنین افرادی که به IBD (بیماری التهابی روده) مبتلا هستند بیشتر در معرض خطر زخم مقعدی قرار دارند.
عفونت و التهابی که در پوشش داخلی روده رخ میدهد باعث میشود تا بافت اطراف مقعد بیشتر مستعد پارگی باشد .
امکان ابتلا به این زخم در افرادی که بیشتر اوقات دچار یبوست می شوند نیز وجود دارد ؛ دفع مدفوع سفت و بزرگ از مهمترین عامل ایجاد زخم مقعدی است.
چگونه می توان زخم مقعدی را تشخیص داد؟
معمولاً پزشک با یک معاینه ساده در اطراف ناحیه مقعد متوجه زخم مقعدی می شود و می تواند به راحتی آن را تشخیص دهد ، اما گاهی اوقات ممکن است برای اطمینان، معاینه مقعدی انجام دهد. در طی این معاینه پزشکی یک آندوسکوپ (این ابزار پزشکی نازک است و به پزشکی این امکان را می دهد تا راحت بتوانند کانال مقعدی را بازرسی کند) را در راست روده شما قرار می دهد تا از وجود پارگی و شکاف در دیواره های داخلی روده مطمئن شود. همچنین آندوسکوپ به پزشک کمک میکند تا برخی دلایل دیگر دردهای مقعدی مانند بواسیر را نیز تشخیص دهد. استفاده از آندوسکوپ در شرایطی که بیمار درد شدید داشته و پزشک نیازمند تشخیص سریع بیماری است ، نیز رایج است .
زخم مقعدی چگونه بهبود مییابد؟
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد بیشتر زخمهای مقعدی نیازی به درمان خاصی نداشته زیرا بعد از گذشت مدت کوتاهی بهبود می یابند. اما با این وجود استفاده از برخی درمان های خانگی میتواند به بهبود زخم شما کمک کند. چند نمونه از درمان های خانگی شامل:
- مصرف زیاد مایعات
- خوردن مکمل و یا غذاهای فیبردار مانند سبزیجات و میوهها
- حمام کردن برای شل کردن عضلات مقعد، تسکین درد و افزایش جریان خون
- استفاده از پماد نیتروگلیسیرین برای تقویت جریان خون و استفاده از کرم هیدروکورتیزون مانند کورتیزون ۱۰ برای کمک به کاهش التهاب
- استفاده از مسکن هایی مانند لیدوکائین برای تسکین درد
توجه : اگر پس از گذشت دو هفته علائم شما از بین نرود باید به پزشک مراجعه کنید و پس از آن پزشک بهترین روش درمانی را برای شما تجویز می کند.
یک پماد مسدود کننده ی کانال کلسیم باعث شل شدن عضلات اسفنکتر شده و به بهبودی زخم و شکاف مقعد کمک میکند. یکی دیگر از روش های کمک کننده برای درمان زخم مقعدی تزریق بوتاکس است. این تزریق با فلج موقت عضله ی شما از اسپاسم در مقعد جلوگیری کرده و این امر کمک میکند تا شکافهای جدیدی تشکیل نشده و شکاف و زخم قبلی بهبود یابد .
اگر هر یک از روش های درمانی گفته شده برای بهبودی زخم مقعد شما تاثیر گذار نباشد ممکن است پزشک اسفنکتروتومی مقعدی را به شما پیشنهاد کند ؛ این یک روش جراحی است که برای شل کردن عضلات مقعد ، یک برش کوچک در اسفنکتر مقعد ایجاد کرده و این شل شدن عضله باعث بهبودی زخم مقعدی می شود.
دلیل همه ی شکاف های مقعدی کمبود فیبر نمی باشد ، گاهی اوقات این زخم می تواند نشانه ی یک بیماری مزمن باشد ؛ اگر با وجود رعایت درمان های خانگی زخم شما بهبود نیافت با پزشک خود تماس بگیرید ، ممکن است در این صورت به آزمایشات دیگری نیاز داشته باشید.
چگونه می توان از بروز زخم مقعدی جلوگیری کرد؟
همیشه نمیتوان از ابتلا به زخم مقعدی جلوگیری کرد اما با یک سری از اقدامات پیشگیرانه میتوان خطر ابتلا به آن را کاهش داد. این اقدامات شامل:
- خشک نگه داشتن ناحیه مقعدی
- تمیز کردن ناحیه مقعد با صابون و یا شامپو بچه و آب ولرم
- نوشیدن مایعات فراوان
- خوردن غذاهای فیبردار
- ورزشهای منظم برای جلوگیری از یبوست
- معالجه فوری اسهال
- برای نوزادان عوض کردن مداوم پوشاک آن ها
شکاف و زخم مقعدی ممکن است باعث ایجاد سوزش و درد شدید شده و هنگام حرکات روده خون قرمز روشنی به وجود آید . اگر زخم مقعد مزمن شود می تواند باعث ایجاد عفونت شود . عواملی که شکاف مقعدی را تحریک میکند شامل :
- وجود زخم جراحی قبلی در مقعد
- بیماری های التهابی روده
- سرطان های موضعی
- بیماری های مقاربتی
برخی دیگر از عواملی که باعث ایجاد شکاف مقعدی می شود شامل:
- زایمان طبیعی
- رابطه ی جنسی مقعدی
- دفع مدفوع سخت و یبوست
نظریه
طبق آنچه که گفته شد این زخم ها نگران کننده نبوده اما اگر مدت زمان بهبودی آن به طول بینجامد باید به پزشک مراجعه کنید.
شما عزیزان می توانید جهت دریافت مشاوره زخم و رزرو نوبت از شنبه تا پنجشنبه، ۹ صبح الی ۷ شب با شماره تلفن ۰۹۱۲۸۳۹۴۹۲۲ تماس حاصل فرمایید.
کلینیک زخم پلاس: تهران، جنت آباد، خیابان شهید کبیری طامه (شاهین شمالی)، تقاطع خیابان بهار و امام حسین (ع)، بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش، طبقه MZ، کلینیک تخصصی زخم و استومی
بدون دیدگاه