تاول پای دیابتی: تاول ساییدگی یا تاول دیابتی و درمان هر کدام

تاول ساییدگی: شایع و مهم

پوست وقتی بارها روی کفش یا جوراب کشیده شود، لایه‌هایش از هم جدا می‌شوند و بین آن‌ها مایع جمع می‌شود. فرد سالم سوزش را حس می‌کند و کفش را درمی‌آورد؛ پای بی‌حس دیابتی این هشدار را نمی‌دهد و فرد ساعت‌ها با همان کفش راه می‌رود. تاول می‌ترکد و پوست زیرش باز می‌ماند: یک زخم پای دیابتی تازه. این تاول‌ها بیشتر روی پشت انگشتان، پاشنه، کناره‌ی شست و انگشت کوچک و زیر جلوی پا پیدا می‌شوند. اگر تاول خون‌آلود است یا زیر یک پینه پیدا شده، فشار زیاد بوده و احتمال زخم بیشتر است.

تاول دیابتی واقعی (بولوز دیابتیکوروم)

این تاول‌ها نادرند و علتشان دقیقاً معلوم نیست. بیشتر در کسانی دیده می‌شوند که سال‌ها دیابت دارند، به‌خصوص اگر بی‌حسی پا یا بیماری کلیه هم داشته باشند. ویژگی‌هایشان:

• ناگهانی و بدون ضربه یا ساییدگی، اغلب یک‌شبه، روی پا، ساق یا گاهی دست ظاهر می‌شوند.
• بی‌دردند، پوست اطرافشان قرمز یا ورم‌کرده نیست و مایع داخلشان شفاف است.
• اندازه‌شان از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر است.
• معمولاً در دو تا پنج هفته از بین می‌روند و ردی به جا نمی‌گذارند.

چون شبیه بیماری‌های تاولی دیگر و سوختگی هم هستند، بهتر است تشخیص را پزشک بدهد؛ گاهی نمونه‌برداری لازم می‌شود.

با تاول روی پای دیابتی چه کنیم؟

1. تاول را با سوزن سوراخ نکنید و پوست رویش را نکنید؛ این پوست بهترین پانسمان طبیعی است.
2. اطرافش را با آب و صابون ملایم بشویید و خشک کنید.
3. یک پانسمان نرم و غیرچسبنده رویش بگذارید و طوری ثابتش کنید که چسب روی خود تاول نیفتد.
4. آن جفت کفش را کنار بگذارید تا معلوم شود کجایش پا را می‌ساید؛ گاهی باید پانسمان را با یک پد حلقه‌ای از فشار دور نگه داشت.
5. ظرف یکی دو روز تاول را در کلینیک نشان دهید. تاولِ بزرگ و سفت را گاهی درمانگر با سوزن استریل خالی می‌کند و پوست رویش را سر جایش می‌گذارد.
6. اگر تاول ترکیده و پوست زیرش باز است، آن را مثل یک زخم پای دیابتی مراقبت کنید (مراقبت از زخم دیابتی در خانه).

چطور از تاول پیشگیری کنیم؟

• کفش تازه را اول برای مدت کوتاه بپوشید و بعد از درآوردنش جای فشار را روی پا پیدا کنید.
• جوراب بی‌درز و هم‌اندازه بپوشید که داخل کفش چروک نشود؛ جوراب خیس را عوض کنید.
• کفشی بخرید که جلویش جا داشته باشد و پاشنه در آن بالا و پایین نرود (کفش و کفی برای پای دیابتی).
• برای کار با ابزار و باغبانی دستکش بپوشید.
• هر شب کف و پشت پاها را وارسی کنید (مراقبت روزانه برای پیشگیری).

اگر تاول به زخم باز رسید، ادامه‌ی کار در راهنمای درمان زخم دیابتی آمده است.

پرسش‌های پرتکرار

تاول دیابتی خطرناک است؟

تاول دیابتی واقعی معمولاً بی‌خطر است و خودش خوب می‌شود، اما تاول ساییدگی روی پای بی‌حس می‌تواند شروع زخم باشد. چون تشخیص این دو همیشه ساده نیست، هر تاول روی پای دیابتی را نشان دهید.

تاول را بترکانم که زودتر خوب شود؟

نه. ترکاندن تاول راه را برای میکروب باز می‌کند. اگر لازم باشد، درمانگر با سوزن استریل مایعش را خالی می‌کند و پوست رویی را نگه می‌دارد.

پماد روی تاول بزنم؟

روی تاول سالم و بسته پماد لازم نیست؛ پوشاندن و برداشتن فشار کافی است. پماد آنتی‌بیوتیک را فقط با نظر پزشک استفاده کنید.