کلینیک پای دیابتی: چه کارهایی انجام می‌دهد و چه وقت باید رفت
پاسخ کوتاه: کلینیک پای دیابتی جایی است که زخم و مشکلات پای افراد دیابتی را معاینه، درمان و پیگیری می‌کند: پاک کردن زخم و بافت مرده، پانسمان، برداشتن فشار از زخم، درمان پینه و ناخن، تشخیص عفونت و هماهنگی با پزشکانی مثل جراح عروق و متخصص غدد. هر زخم، تاول یا ترک تازه روی پای دیابتی، پایی که ناگهان داغ و متورم شده و زخمی که با مراقبت در خانه بهتر نمی‌شود، دلیل مراجعه‌ی همان روز یا روز کاری بعد است. افرادی که خطر بالا دارند، حتی بدون زخم، باید هر یک تا سه ماه پایشان را معاینه کنند.
کلینیک پای دیابتی چه کارهایی انجام می‌دهد؟
- معاینه‌ی کامل پا: حس پا، نبض‌ها، شکل پا، پوست، ناخن، پینه و کفشی که می‌پوشید.
- ارزیابی و درجه‌بندی زخم: اندازه، عمق، عفونت و خون‌رسانی (درجه‌بندی زخم پای دیابتی).
- پاک کردن زخم و برداشتن بافت مرده و پینه با ابزار استریل (دبریدمان).
- پانسمان مناسب و آموزش تعویض آن در خانه (پانسمان زخم پای دیابتی).
- برداشتن فشار از زخم با وسیله‌ی مناسب (کاهش فشار از زخم).
- تشخیص و پیگیری عفونت و هماهنگی برای آنتی‌بیوتیک یا جراحی در صورت نیاز.
- روش‌های کمکی مثل وکیوم تراپی برای زخم‌هایی که بعد از جراحی پا مانده‌اند.
- پیشگیری: درمان پینه و ناخن، آموزش مراقبت روزانه و ارجاع برای کفش و کفی مناسب.
درمان پای دیابتی کار یک تیم است
راهنمای انگلستان (NICE) و راهنمای بین‌المللی پای دیابتی می‌گویند زخم پای دیابتی را یک تیم چندتخصصی درمان کند. بسته به وضعیت بیمار، این افراد درگیرند:
- درمانگر زخم، برای مراقبت مستقیم از زخم و پیگیری منظم.
- جراح عروق، وقتی خون‌رسانی پا کم است و باید رگ باز شود (بیماری عروق محیطی).
- پزشک داخلی یا متخصص غدد، برای تنظیم قند و داروها.
- متخصص عفونی یا جراح، برای عفونت‌های عمیق و عفونت استخوان.
- متخصص ارتوپدی فنی، برای کفش و کفی و وسایل کاهش فشار.
بودن کلینیک زخم در یک بیمارستان، هماهنگی با این تخصص‌ها و رسیدن به آزمایش، تصویربرداری و جراحی را ساده‌تر می‌کند.
چه وقت به کلینیک پای دیابتی بروید؟
- هر زخم، تاول، ترک خونی یا خراش تازه روی پا.
- پایی که ناگهان داغ، قرمز یا متورم شده، حتی بدون زخم.
- تغییر رنگ انگشت به کبود یا سیاه، یا زخم بدبو و چرکی.
بدون معطلی همین حالا با کلینیک تماس بگیرید یا بیمار را به نزدیک‌ترین بیمارستان برسانید اگر:
- زخم پا با تب، لرز، گیجی یا حال عمومی بد همراه است.
- پا سرد، رنگ‌پریده و دردناک شده است.
و برای معاینه‌ی منظم، حتی بدون زخم: سالی یک‌بار اگر پایتان سالم است، و هر یک تا شش ماه اگر بی‌حسی، تغییر شکل یا سابقه‌ی زخم دارید (پیشگیری از زخم پای دیابتی).
در اولین مراجعه چه اتفاقی می‌افتد؟
- درباره‌ی دیابت، داروها، قند اخیر، بیماری‌های دیگر و سابقه‌ی زخم پرسیده می‌شود.
- هر دو پا معاینه می‌شوند؛ کفش و جوراب‌ها را هم نگاه می‌کنند.
- زخم اندازه گرفته و ثبت می‌شود و اگر لازم باشد پاک می‌شود.
- برنامه‌ی درمان، فاصله‌ی جلسه‌ها و مراقبت در خانه توضیح داده می‌شود.
- اگر لازم باشد برای آزمایش، تصویربرداری یا مشاوره با جراح عروق یا متخصص غدد هماهنگی می‌شود.
فهرست داروها، آخرین آزمایش قند سه‌ماهه (HbA1c) و عکس‌هایی که از زخم گرفته‌اید را همراه بیاورید.
کلینیک زخم پلاس
کلینیک زخم پلاس در طبقه‌ی MZ بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش تهران، زخم پای دیابتی را معاینه، درمان و پیگیری می‌کند. برای هماهنگی با شماره‌ی ۰۹۱۲۸۳۹۴۹۲۲ تماس بگیرید یا عکس زخم را از طریق مشاوره‌ی آنلاین زخم بفرستید. مراحل کامل درمان را در درمان زخم دیابتی بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
برای مراجعه به کلینیک پای دیابتی ارجاع لازم است؟
معمولاً نه؛ می‌توانید مستقیم تماس بگیرید. اگر پزشکتان نامه یا خلاصه‌ی پرونده داده، همراه بیاورید.
هر چند وقت باید برای زخم پای دیابتی به کلینیک بیایم؟
در ابتدای درمان معمولاً هفته‌ای یکی دو بار، و با بهتر شدن زخم کمتر. فاصله را درمانگر بر اساس زخم و پانسمان تعیین می‌کند.
آیا کلینیک پای دیابتی جراحی هم انجام می‌دهد؟
کارهای کوچک مثل برداشتن بافت مرده و پینه در کلینیک انجام می‌شود. جراحی‌های بزرگ‌تر و باز کردن رگ در بیمارستان و توسط جراح انجام می‌شود و کلینیک برای آن هماهنگی می‌کند.
منابع
- NICE. Diabetic foot problems: prevention and management (NG19).
- Schaper NC و همکاران. Practical guidelines on the prevention and management of diabetes-related foot disease (IWGDF 2023 update). Diabetes Metab Res Rev 2024.
مقالههای مرتبط
مراقبت از زخم دیابتی در خانه: پانسمان، کارهای روزانه و آنچه نباید کرد
راهنمای قدمبهقدم مراقبت از زخم پای دیابتی در خانه برای بیمار و همراه: تعویض پانسمان، برداشتن فشار، کنترل قند، نشانههای…
۵ دقیقه مطالعه
درجه‌بندی زخم پای دیابتی: واگنر، دانشگاه تگزاس و درجهی عفونت
درجه‌بندی واگنر، روش دانشگاه تگزاس و دستهبندی عفونت IWGDF/IDSA به زبان ساده: هر درجه یعنی چه، چه درمانی دارد و…
۵ دقیقه مطالعه
زندگی با پای دیابتی: از وضو و نماز تا سفر، روزه و زمستان
نکتههای روزمره برای زندگی با پای دیابتی در موقعیتهای آشنا: تابستان و صندل، زمستان و کرسی و بخاری، وضو و…
۴ دقیقه مطالعه
دیدگاه خود را بنویسید