آسیب های پوستی مزمن انواع مختلفی دارند که یکی از مهم ترین و دردناک ترین آن ها، زخم بستر است. زخم بستر که با نام زخم فشاری هم شناخته می شود، زخمی است که در پی فشار طولانی مدت وارده بر پوست، ایجاد می شود. این نوع زخم اغلب بر روی پوستی که قسمت های استخوانی بدن را پوشش داده، ظاهر می شود. مانند پاشنه پا، مچ پا، ستون فقرات، تیغه شانه، مفصل ران و باسن. افرادی که بیشترین خطر ابتلا به زخم را دارند، افرادی با وضعیت پزشکی خاص هستند که توانایی تغییر موقعیت بدنی خود را نداشته و مدت زیادی در یک وضعیت ثابت به سر می برند؛ مانند افراد معلول روی صندلی چرخدار، یا سالماندان و بیماران بستری در تخت. زخم بستر می تواند در مدت زمان کوتاه ظاهر شده و به سرعت پیشرفت کند. در این مقاله به روش های درمان زخم بستر و مراقبت ها و پیشگیری از این زخم می پردازیم.

علائم اولیه زخم بستر

زخم فشاری بر اساس عمق، شدت و دیگر ویژگی ها به چند دسته تقسیم می شوند. درجه آسیب پوست در زخم بستر می تواند در حد یک پوست قرمز تا جراحات شدید که شامل استخوان و عضلات است، باشد. اولین نشانه هایی که پیش از زخم بستر ظاهر می شوند عارتند از:

• تغییرات غیر معمول در رنگ و بافت پوست
• تورم
• تخلیه مایعی چرک مانند
• خنک یا گرم بودن منطقه ای از پوست نسبت به سایر مناطق از بدن

مناطقی که بیشتر دچار زخم بستر می شود (نقاط فشاری زخم بستر)

در افرادی که از صندلی چرخدار استفاده می کنند، زخم های فشاری اغلب بر روی پوست مناطق زیر رخ می دهد:

• لگن یا باسن
• تیغه شانه ها و ستون فقرات
• پشت دست ها و پاها که بر روی صندلی تکیه داده می شود.

برای افرادی که بیشتر زمان خود را در طول روز بر روی تخت خواب صرف می کنند، مناطقی که دچار زخم بستر می شود عبارت است از:

• پشت یا دو سمت سر
• تیغه شانه ها
• لگن و باسن
• قوزک پا، مچ پا و پوست پشت زانوها

 

طبقه بندی زخم بستر

زخم های بستر در چهار مرحله بسته به میزان درگیری بافت و عمق زخم تقسیم بندی می شوند. بافتی که به آن اشاره شده است شامل پوست و لایه زیرین آن درمیس، چربی، عضلات، استخوان و مفصل است. شناخت مرحله مناسب به پیشگیری و مدیریت زخم کمک کرده و اولین قدم برای درمان زخم بستر است.

مرحله اول زخم بستر

زخم های مرحله یک با اریتمای پوست سالم که در صورت فشار بر روی آن، پوست رنگ روشن نمی گیرد، شناخته می شود. پوست ممکن است ظاهری قرمز رنگ داشته باشد و در هنگام لمس احساس گرما بدهد. در افرادی که دارای پوست تیره تر هستند، تغییر رنگ، گرما، ورم یا سختی می توانند شاخص هایی از تشکیل یک زخم بستر باشند.

اگر درمان فورا شروع شود، زمان بهبود برای یک زخم بستر مرحله یک معمولا ۳ تا ۴ روز است. اما در صورتی که فشار از روی ناحیه برداشته نشود، زخم بستر مرحله یک ممکن است به زخم بستر مرحله دو تبدیل شود.

مرحله دوم زخم بستر

زخم های بستر مرحله دو شامل آسیب های پوستی سطحی شامل اپیدرم، درم یا هر دو هستند. زخم به عنوان یک ساییدگی، تاول یا مرکز توخالی، قابل توجه و مشخص است. زخم بستر مرحله دوم ممکن است گرم و قرمز باشد.

باید انتظار داشته باشید که زخم بستر درجه دو به مدت تقریبا چهار روز تا سه هفته طول بکشد. بنابراین برای جلوگیری از پیشرفت بیشتر، باید فشار روی پوست در این منطقه را با حرکت مکرر، خواباندن بیمار در وضعیت مناسب و یا استفاده از پد و تجهیزات کاهش فشار از بین ببرید. در غیر این صورت، زخم به مرحله سوم پیشرفت می کند.

مرحله سوم زخم بستر

مرحله سوم زخم های بستر آسیب به ضخامت کامل پوست را شامل می شود که همراه با آسیب یا نکروز بافت زیر جلدی (بافت زیر پوست) بوده و ممکن است به فاسایا برسد، اما از آن عبور نمی کند. زخم به صورت بالینی به صورت یک دهانه عمیق با یا بدون آسیب رساندن به بافت های مجاور مشخص می شود. ناحیه اطراف زخم ممکن است قرمز و سخت باشد و احساس گرما نیز بدهد. ممکن است ترشح یا زهکشی از زخم تراوش کرده و همچنین بوی بد استشمام شود. این نوع زخم قطعا با درد و ناراحتی زیاد همراه است.

بدیهیست که درمان زخم بستر در مرحله سوم نیازمند روش های تخصصیست. بهبود زخم بستر مرحله سه ممکن است یک تا چهار ماه با درمان مناسب زمان ببرد.

 

مرحله چهارم زخم بستر

مرحله چهار زخم بستر با آسیب شدید به پوست و تخریب گسترده، نکروز بافت یا آسیب به عضلات و حتی استخوان ها مشخص می شود (استئومیلیت).  این مرحله شدیدترین شکل زخم بستر بوده و درمان آن بسیار سخت است. زخم بستر درجه چهار مستلزم پیگیری و برنامه ریزی دقیق برای کاهش فشار بوده و یک تیم مراقبت از زخم برای کنترل کامل ضایعات باید اقدام کنند. در مرحله چهار زخم ممکن است یک حفره عمیق با زهکشی و ترشحات قابل توجه در زخم وجود داشته باشد. بوی نامطبوع وجود داشته و بافت اطراف زخم ممکن است بنفش یا سیاه باشد.

زخم های بستر مرحله چهارم  یک مشکل جدی هستند و به خودی خود درمان نمی شوند. زمان بازیابی این نوع زخم می تواند از دو تا شش ماه ادامه یابد. درمان زخم بستر درجه چهار به درمان های چندجانبه وابسته است  و اگر زخم به خوبی درمان نشود می توانند تهدیدکننده زندگی باشد.

 

مراحل دیگر زخم بستر

اگر زخم بستر عمیق بوده یا بافت های مرده زیادی در آن وجود داشته باشد، متخصص زخم ممکن است قادر به تشخیص مرحله آن نباشد. این نوع زخم با درجه غیر قابل تشخیص (Unstageable) نامیده می شوند. کارشناس زخم شما می تواند مرحله زخم را پس از آن که به اندازه کافی تمیز شد، تعیین کند.

گاهی اوقات زخم های بستر ممکن است در مرحله یک یا دو باشند، اما بافت زیرین که دیده نمی شود، در واقع یک  زخم بستر مرحله سه یا چهار است. در این مورد، زخم ممکن است به عنوان مرحله ای با آسیب بافتی مشکوک (SDTI) نامیده شود.

 

مطالب بیشتر: درمان زخم پای دیابتی

روش های نوین درمان زخم بستر

درمان زخم بستر به عمق و نوع زخم، وضعیت عفونت و شرایط پزشکی و محدودیت های بیمار بستگی دارد. گزینه های درمان زخم بستر معمولا شامل تغییر موقعیت، استفاده از تشک های ویژه برای کاهش یا از بین بردن فشار و پانسمان ها و وکیوم تراپی برای بهبود زخم است. در برخی موارد ممکن است جراحی انجام شود.

 

۱. تغییر موقعیت و کاهش فشار

زخم بستر در هر مرحله ای هم که باشد، نیازمند کاهش فشار است که این کار با جابجایی منظم بیمار حاصل می شود. جابجایی و تغییر موقعیت مرتب به شما کمک می کند تا فشار روی زخم هایی که قبلا ایجاد شده اند را کاهش دهید. همچنین به جلوگیری از بروز زخم های جدید کمک می کند.

پس از آنکه تیم پزشکی مراقبت از زخم احتمال بروز زخم های بستر برای هر فرد را بررسی کرد، یک جدول زمان بندی مجدد تنظیم می شود. این جدول نشان می دهد که چند وقت یکبار نیاز دارید که موقعیت خود را تغییر دهید و یا اگر شما قادر به حرکت نیستید، فرد دیگری به شما کمک کرده و شما را حرکت دهد.

برای بعضی از افراد، این فاصله زمانی ممکن است یک بار در هر ۱۵ دقیقه باشد. برخی دیگر ممکن است فقط یک بار هر دو تا چهار ساعت نیاز به جابجایی داشته باشند.

۲. دبریدمان یا حذف بافت آسیب دیده (debridement)

برای درمان زخم بستر،  ممکن است لازم باشد که بافت های مرده و آسیب دیده را از زخم برداریم. این کار را دبریدمان می نامند. اگر بافت مرده کم باشد، از روش های غیرتهاجمی دبریدمان استفاده می شود، مانند دبریدمان اتولیتیک که با پانسمان های نوین انجام می شود، یا دبریدمان آنزیمی با استفاده از کرم ها و ژل های مصخوص.

اما اگر میزان آسیب شدید و وسیع باشد، دبریدمان شارپ (جراحی) یا ماگوت تراپی تجویز می شود.

بهرحال حذف بافت های مرده از زخم، لازمه ادامه درمان زخم بستر هستند. اما توجه داشته باشید که به هیچ وجه نباید خود اقدام به دبریدمان زخم بیمار کنید، این کار می تواند خطراتی چون آسیب به زخم و خونریزی آن، از بین بردن بافت های سالم و حتی گسترش عفونت را به دنبال داشته باشد.

 

۳. پانسمان های نوین زخم

امروزه بخش زیادی از درمان زخم بستر و سایر زخم های مزمن را پانسمان های نوین بر عهده دارند. این پانسمان های ویژه هم برای محافظت از زخم های بستر استفاده می شوند و هم سرعت بهبود را افزایش می دهند. بعضی از پانسمان های مورد استفاده عبارتند از:

• پانسمان آلژینات – این نوع پانسمان از جلبک دریایی ساخته شده و حاوی سدیم و کلسیم است که برای سرعت بخشیدن به روند بهبود زخم شناخته شده اند. پانسمان آلژینات قدرت جذب بالایی دارد که برای زخم بستر عفونی با اگزودا مناسب است.
• پانسمان هیدروکلوئید– این نوع پانسمان حاوی ژل خاصی است که پوست سالم اطراف زخم را خشک نگه می دارد و باعث رشد سلول های جدید پوست در محل زخم می شود.
• انواع دیگر پانسمان– مانند فوم ها، فیلم ها، هیدروفایبر، فیبر ژله ای، ژل ها و ضد میکروب ها (آنتی بیوتیک ها) نیز ممکن است استفاده شوند.

نکات مهم:

• پانسمان گاز برای پیشگیری یا درمان زخم های بستر توصیه نمی شود.
• نوع پانسمان حتما باید مناسب با اگزودا و شرایط زخم باشد، در صورت استفاده از پانسمان نامناسب، حتی خطر وخیم تر شدن زخم و تأخیر بهبود آن وجود دارد.

 

۴. دارودرمانی و پماد زخم بستر

بخش دیگری از درمان زخم بستر را دارودرمانی تشکیل می دهد. داروها به طور کلی یا شامل آنتی بیوتیک ها هستند، یا داروهای مسکن برای مدیریت درد بیمار.

آنتی بیوتیک ها

آنتی بیوتیک ها ممکن است برای درمان زخم های عفونی و یا اگر یکی از عفونت های جدی زیر را دارید تجویز شوند:

• مسمومیت خون (سپسیس)
• عفونت باکتریایی بافت های زیر پوست (سلولیت)
• عفونت استخوان (استئومیلیت)

البته آنتی بیوتیک فقط باید با توجه به نوع عفونت زخم تجویز شود تا مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد نشود. معمولا پماد های آنتی بیوتیک موضعی برای پوست و در مواردی آنتی بیوتیک های خوراکی استفاده می شوند. در موارد شدید مثل عفونت خون، آنتی بیوتیک های تزریقی توسط پزشک تجویز می شوند.

 

۵. رژیم غذایی و تغذیه

داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل که شامل پروتئین کافی و انواع مختلفی از ویتامین ها و مواد معدنی است، می تواند روند بهبود زخم را سرعت بخشد. اگر رژیم غذایی شما نامناسب باشد، حتی با درمان های متعدد هم زخم به سمت بهبود نمی رود و یا ممکن است پس از درمان مجددا عود کند. رژیم غذایی بیمار دارای زخم بستر باید تحت نظر متخصص تغذیه و با توجه به شرایط وی (از جمله بیماری های زمینه ای) مشخص شود.

همچنین توجه به مصرف میزان کافی آب نیز مهم است زیرا کمبود آب باعث کاهش سرعت روند بهبود زخم میگردد.

 

۶. وکیوم تراپی زخم بستر

وکیوم تراپی که همچنین با نام درمان با فشار منفی یا VAC شناخته می شود، از فشار منفی موضعی برای کمک به سرعت بخشیدن روند بهبود زخم استفاده می کند. فشار منفی ترشحات را از زخم پاک کرده و همچنین به افزایش جریان خون منطقه کمک می کند. مطالعات نشان داده اند که وکیوم به افزایش شکل گیری گوشت جدید در زخم و نزدیک شدن لبه های زخم به هم و در نتیجه کاهش اندازه زخم، کمک می کند.

یک مزیت وکیوم تراپی برای درمان زخم بستر آن است که این درمان می تواند در منزل بیمار هم انجام شود، که این برای بیمار زخم فشاری که محدودیت حرکتی دارد، یک امتیاز است.

 

۷. اوزون تراپی زخم بستر

یک روش دیگر برای درمان زخم بستر عفونی، اوزون تراپی زخم است. این درمان شامل استفاده از گاز اوزون است؛ ازن با خاصیت ضدعفونی کنندگی بسیار قوی خود حتی مقاوم ترین باکتری ها و قارچ ها هم از بین می برد. اوزون درمانی می تواند به روش تزریق ازون به ناحیه زخم، یا روش کیسه گذاری (قرارگیری زخم در کیسه بسته مخصوص پر شده از ازن) صورت گیرد. ازن تراپی زخم در کلینیک درمان زخم صورت می گیرد.

 

۸. تشک های طبی

بیمارانی که به طور مرتب از زخم بستر رنج می برند ممکن است با استفاده از یک تشک طبی، که به کاهش فشار در نقاط کلیدی بدن بیماران کمک می کند، کمتر دچار زخم بستر شوند. تشک های زخم بستر با لوله های بادی ساخته می شوند که می توانند بهتر به قسمت های خاصی از بدن که در معرض خطر زخم بستر هستند از جمله پایین کمر، باسن، مچ پا و آرنج کمک کنند. بیشتر تشک های درمانی با یک پمپ که پشتیبانی بیشتری از بدن را فراهم می کند و فشاری را که بر اثر ماندن در یک حالت برای طول مدت زمان طولانی ایجاد می شود را خنثی می کند، همراه هستند.

۹. عمل جراحی

گاهی ممکن است زخم بستر های شدید حتی با وجود اقدامات درمانی انجام شده، بهبود نیابند. در چنین مواردی، جراحی ممکن است برای مهر و موم کردن زخم، سرعت بخشیدن به بهبود زخم و به حداقل رساندن احتمال عفونی شدن لازم باشد.

درمان جراحی شامل موارد زیر است:

• تمیز کردن زخم و بستن آن با آوردن لبه های زخم کنار هم
• تمیز کردن زخم و استفاده از بافت پوست سالم در نزدیکی زخم برای بستن زخم (پیوند پوست)

جراحی زخم بستر ممکن است به این دلیل که اکثر افرادی که نیاز به این عمل دارند، دارای وضعیت سلامت ضعیف هستند چالش برانگیز باشد.

خطرات پس از جراحی عبارتند از:

• مرگ بافت پیوند زده شده
• مسمومیت خونی
• عفونت استخوان (استئومیلیت)
• آبسه ها
• ترومبوز ورید عمقی

در صورتی که جراحی به شما توصیه شده است از جراح خود در مورد مزایا و خطرات جراحی بپرسید.

 

علل بروز زخم بستر

زخم بستر به طور کلی ناشی از فشارییست که بر روی پوست ایجاد شده و جریان خون را به پوست محدود می کند. سه عامل اصلی برای زخم بستر عبارتند از:

فشار

فشار ثابت بر روی هر قسمتی از بدن، می تواند جریان خون به بافت را کاهش دهد. جریان خون جهت انتقال اکسیژن و دیگر مواد مغذی به بافت ها، ضروری است. بدون این مواد مغذی ضروری، پوست و بافت های اطراف آسیب دیده و ممکن است در نهایت بمیرند.

در افرادی که دارای تحرک محدود هستند، این نوع فشار در مناطقی رخ می دهد که به خوبی با چربی و ماهیچه پوشیده نشده اند و بر روی یک استخوان مانند ستون فقرات، تیغه شانه، باسن، پاشنه پا و آرنج قرار دارد، اتفاق می افتد.

اصطحکاک

اصطحکاک زمانی رخ می دهد که پوست با لباس و یا رختخواب برخورد می کند. اصطحکاک می تواند پوست شکننده را آسیب پذیر تر کند، به خصوص اگر پوست مرطوب باشد.

برش

برش زمانی رخ می دهد که دو سطح  (پوست و سطح رختخواب) در جهت مختلف حرکت کنند.

 

عوامل خطر: چه کسانی مستعد زخم بستر هستند؟

افرادی در معرض خطر ابتلا به زخم بستر هستند که به به سختی قادر به حرکت باشند و نتوانند به راحتی موقعیت خود را در هنگام نشستن یا خوابیدن تغییر دهند. عوامل خطر عبارتند از :

• عدم تحرک : عدم تحرک ممکن است به خاطر سلامت بدنی ضعیف، آسیب نخاعی، کما، معلولیت و دلایل دیگری باشد.
• فقدان درک حسی: آسیب های نخاعی، اختلالات عصبی و شرایط دیگر می تواند منجر به از دست دادن احساس فرد شود. ناتوانی در درک احساس و درد می تواند منجر به مطلع نشدن از علائم هشدار و نیاز به تغییر وضعیت بدنی شود.
• تغذیه ضعیف: افراد برای حفظ سلامت پوست و پیشگیری از شکنندگی بافت نیاز به مایعات، پروتئین، ویتامین ها و مواد معدنی در رژیم غذایی روزانه خود دارند.
• شرایط پزشکی موثر بر جریان خون: بیماری های که می توانند جریان خون را تحت تاثیر قرار دهند، مانند دیابت و بیماری عروق، خطر آسیب به بافت را افزایش می دهد.

عوارض زخم بستر

علاوه بر این که خود زخم بستر وضعیتی خطرناک و دردآور است، می تواند عوارض دیگری هم به وجود آورد که در برخی مواقع تهدید کننده زندگی هستند. این عوارض عبارتند از:

سلولیت

سلولیت به معنای عفونت پوست و بافت نرم است. علائم آن می تواند گرما، قرمزی و تورم ناحیه آسیب دیده باشد. افراد مبتلا به اختلالات عصبی معمولا در منطقه ای که درگیر سلولیت شده، احساس درد نمی کنند.

عفونت های استخوانی و مفصلی

عفونت ناشی از زخم بستر می تواند به مفاصل و استخوان ها نفوذ کند. همچنین عفونت های مشترک ( آرتریت سپتیک یا ورم مفاصل ) می تواند به غضروف و بافت ها آسیب برساند. استئومیلیت یا عفونت های استخوان می تواند عملکرد مفاصل و اندام را تحت تاثیر قرار دهد.

سرطان

زخم هایی که در طولانی مدت درمان نشوند، می توانند به یک نوع سرطان سلول سنگفرشی تبدیل شوند.

سپسیس

ورود عفونت به خون و پخش شدن آن در سرتاسر بدن. به ندرت یک زخم منجر به سپسیس می شود، اما در صورت بروز سپسیس احتمال آسیب به اندام های حیاتی، وارد شوک شدن بیمار و حتی مرگ وجود دارد. بنابراین، سپسیس یک وضعیت اورژانسی بوده و بیمار باید هرچه سریع تر به بیمارستان منتقل شود. علائم اولیه آن شامل موارد زیر است:

• تب و  لرز
• سردرگمی و گیجی
• تنگی نفس
• تپش قلب یا فشار خون پایین (افت فشار خون)
• درد شدید
• تعریق پوست

 

پیشگیری از بروز زخم بستر

اولین قدم برای پیشگیری از بروز زخم بستر، جلوگیری از فشار مداوم بر روی پوست و بافت بدن است. استراتژی های دیگر شامل مراقبت از پوست، حفظ تغذیه سالم و مصرف مایعات کافی، ترک سیگار، مدیریت استرس و ورزش روزانه است.

بدین منظور، نکات مهم را بررسی می کنیم.

نکاتی برای تغییر موقعیت بدنی بیمار

توصیه های زیر را در مورد تغییر موقعیت مکانی بیمار بر روی تخت یا صندلی چرخدار در نظر بگیرید:

• اغلب سنگینی وزن بدن خود را تغییر دهید: اگر از صندلی چرخدار استفاده می کنید، سعی کنید هر ۱۵ دقیقه یکبار وزن بدن خود را به سمت دیگر بدن وارد کنید.
• بدن خود را بالا ببرید: اگه قادر هستید به تنهایی حرکت کنید، در صورت امکان بدن خودتان را برای چند ثانیه از روی صندلی جدا کنید و بالا ببرید. برای این کار می توانید دستان خود را بر روی صندلی چرخدار فشار دهید و بدن خود را از روی صندلی بلند کنید. همین چند ثانیه برای بهبود جریان خون کافیست.
• در صورت توان می توانید یک صندلی چرخدار ویژه تهیه کنید: برخی از صندلی های چرخدار به طوری طراحی شده اند که می توان شیب صندلی آن را تغییر داد و به این صورت فشار وارده بر بدن را کاهش داد.
• می توانید از کوسن و یا تشک های مخصوص استفاده کنید: کوسن، بالشتک ها و تشک های مخصوص به طوری طراحی شده اند که به کاهش فشار کمک می کنند و موجب تسهیل جریان خون در منطقه می شوند.

 

 نکاتی برای مراقبت از پوست

پیشنهادات زیر را برای مراقبت از پوست خود یا بیمارتان در نظر بگیرید:

• پوست را تمیز و خشک نگه دارید: پوست را با شامپو بچه و آب ملایم شسته و خشک کنید. این روال تمیز کردن را به طور مرتب و روزانه انجام دهید، پوست را از رطوبت ناشی از عرق، ادرار و مدفوع در امان نگه دارید.
• از پوست خود محافظت کنید: می توانید از پودر تالک برای محافظت از پوست ناحیه ای که دچار اصطکاک می شود، استفاده کنید. همچنین برای درمان خشکی پوست می توانید از لوسیون های مرطوب کننده ی مناسب استفاده کنید. در صورت لزوم ملافه و لباس بیمار را تعویض کنید. دکمه های لباس و یا چین و چروک ملافه می تواند پوست را تحریک و دچار زخم کند.
• هر روز پوستتان را ببرسی کنید: روزانه پوست خود را بررسی کنید تا علائم اولیه زخم را شناسایی کنید.

 

چه زمانی باید به کلینیک درمان زخم مراجعه کنید؟

اگر متوجه علائم هشدار دهنده زخم بستر شوید، ابتدا موقعیت بدنی خود را تغییر دهید تا فشار بر روی منطقه مد نظر تسکین یابد. اگر این علائم در مدت زمان ۲۴ تا ۴۸ ساعت بهبود نیافتند، باید با متخصص زخم مشورت کنید.

اما در صورتی که علائم عفونت زخم مانند تب، زهکشی از زخم، درد، بوی بد یا افزایش تورم و قرمزی و افزایش حرارت پوست در اطراف زخم را مشاهده کردید سریعا به مرکز درمان زخم مراجعه کنید.

برای دریافت نوبت و مشاوره رایگان درمان زخم بستر، با کارشناسان کلینیک درمان زخم پلاس در ارتباط باشید.

توضیحات ویدیو: بیمار خانم ۵۹ ساله به علت عفونت شدید محل جراحی و آلودگی ؛ زخم بسیار بزرگ در ناحیه باسن تا پشت ران ایجاد شد ، که پس از انجام اقدامات تخصصی درمان زخم توسط تیم حرفه ای زخم پلاس، به خوبی معالجه و بهبود یافتند.

---

شما عزیزان می توانید جهت دریافت مشاوره زخم و رزرو نوبت از شنبه تا پنجشنبه، ۹ صبح الی ۷ شب با شماره تلفن ۰۹۱۲۸۳۹۴۹۲۲ تماس حاصل فرمایید.

کلینیک زخم پلاس: تهران، جنت آباد، خیابان شهید کبیری طامه (شاهین شمالی)، تقاطع خیابان بهار و امام حسین (ع)، بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش، طبقه MZ، کلینیک تخصصی زخم و استومی

---