رفتن به محتوای اصلی
روش‌های درمان زخم

وکیوم تراپی زخم: چطور کار می‌کند و برای چه زخم‌هایی مناسب است

طرح ساده‌ی دستگاه وکیوم تراپی با لوله و پانسمان فوم

پاسخ کوتاه: در وکیوم تراپی زخم (که به آن NPWT هم می‌گویند) فوم یا گاز مخصوصی داخل زخم قرار می‌گیرد، روی آن یک ورقه‌ی چسبنده‌ی نازک کشیده می‌شود تا هوا راه نداشته باشد و دستگاهی کوچک از راه یک لوله، هوای زیر پانسمان را به‌آرامی بیرون می‌کشد. این مکش مایع اضافه‌ی زخم را خارج می‌کند، از ورم بافت می‌کاهد و به پر شدن زخم‌های گود کمک می‌کند. بیشتر برای زخم‌های بزرگ و پرترشح به کار می‌رود: زخم بعد از جراحی یا برداشتن بافت عفونی، زخم بستر عمیق، زخم‌های ناشی از ضربه و آماده کردن زخم برای پیوند پوست. وکیوم جای پاک کردن بافت مرده، درمان عفونت و برداشتن فشار از زخم را نمی‌گیرد و برای همه‌ی زخم‌ها مناسب نیست.

وکیوم تراپی چطور کار می‌کند؟

اجزای وکیوم تراپی زخم: فوم داخل زخم، چسب شفاف روی آن، لوله‌ی مکش و دستگاه با مخزن ترشح
اجزای وکیوم تراپی: فوم، چسب شفاف، لوله و دستگاه مکش

درمانگر بعد از تمیز کردن زخم، فوم را به اندازه‌ی زخم می‌برد و داخل آن می‌گذارد، روی آن و کمی از پوست سالم اطراف را با چسب شفاف می‌پوشاند و لوله را به دستگاه وصل می‌کند. با روشن شدن دستگاه، فوم جمع می‌شود و سفت می‌شود؛ این یعنی پانسمان کاملاً بسته است. ترشح زخم از لوله به یک مخزن کوچک کنار دستگاه می‌رود. مقدار مکش را درمانگر تنظیم می‌کند و دستگاه اگر نشتی داشته باشد یا مخزن پر شود، هشدار می‌دهد.

پانسمان وکیوم معمولاً هر دو تا سه روز یک‌بار عوض می‌شود؛ برای زخمی که عفونت یا ترشح زیاد دارد، فاصله کوتاه‌تر است. مدت کل درمان بسته به زخم از یکی دو روز تا یکی دو ماه متغیر است و بعد از آن زخم با پانسمان معمولی، بخیه یا پیوند پوست بسته می‌شود.

کدام زخم‌ها کاندید وکیوم تراپی هستند؟

  • زخم‌هایی که بعد از جراحی باز مانده‌اند یا بعد از برداشتن بافت عفونی و مرده، حفره‌ی بزرگی دارند.
  • زخمی که بعد از عمل روی پای دیابتی مانده است (مثلاً پس از قطع انگشت یا تخلیه‌ی عفونت). راهنمای بین‌المللی پای دیابتی (IWGDF ۲۰۲۳) وکیوم را برای این زخم‌ها قابل استفاده می‌داند، ولی برای زخم پای دیابتی که جراحی نشده استفاده‌ی معمول آن را پیشنهاد نمی‌کند.
  • زخم بستر عمیق (مرحله‌ی ۳ و ۴) با ترشح زیاد، کنار جابه‌جایی منظم و تشک مناسب (درمان زخم بستر).
  • زخم‌های ناشی از تصادف و له‌شدگی (له‌شدگی اندام‌ها).
  • بعد از پیوند پوست، برای این‌که پوست پیوندی بهتر به زخم بچسبد.
  • زخم جراحی که باز شده است (باز شدن زخم بعد از عمل).

چه وقت نباید از وکیوم استفاده کرد؟

هشدارهای FDA و دستورالعمل سازنده‌ها چند زخم را برای این روش نامناسب می‌دانند. وکیوم روی این زخم‌ها گذاشته نمی‌شود:

  • زخمی که هنوز بافت مرده‌ی زیاد یا دلمه‌ی سیاه دارد (اول باید دبریدمان شود).
  • عفونت استخوانی که درمان نشده است.
  • زخمی که سرطان در آن هست یا احتمالش می‌رود (زخم سرطانی).
  • زخمی که رگ بزرگ، عصب یا عضوی از بدن در آن بیرون است، و مجراهای غیرطبیعی (فیستول) که بررسی نشده‌اند.

در بیمارانی که داروهای ضدانعقاد (مثل وارفارین) می‌خورند یا زخمشان راحت خونریزی می‌کند، وکیوم با احتیاط بیشتر و زیر نظر نزدیک انجام می‌شود.

اگر وکیوم روی زخم است و این‌ها را دیدید:

  • خون روشن در لوله یا مخزن، یا خونریزی از زیر پانسمان: دستگاه را از کار بیندازید، با کف دست روی پانسمان را محکم نگه دارید و بی‌درنگ با کلینیک تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین بیمارستان بروید.
  • تب، لرز، بوی بد یا قرمزیِ رو به گسترش دور پانسمان: همان روز به درمانگر یا پزشک خبر دهید.
  • دستگاه هشدار نشتی می‌دهد و فوم دیگر جمع نیست: دستگاهِ خاموش‌مانده بیش از چند ساعت یعنی فوم خیس روی زخم مانده است؛ به درمانگر خبر دهید تا پانسمان عوض شود.

شواهد علمی چه می‌گویند؟

وکیوم تراپی روش رایج و پذیرفته‌شده‌ای است، ولی شواهدش برای همه‌ی زخم‌ها یکسان نیست. مرورهای کاکرین نشان داده‌اند که در زخم‌هایی که پس از جراحی روی پای دیابتی می‌مانند احتمالاً بسته شدن را جلو می‌اندازد و در زخم‌های جراحیِ بخیه‌شده ممکن است عفونت محل عمل را کمی کم کند. برای زخم بستر و زخم واریسی، مطالعه‌های خوب کم است و هنوز معلوم نیست وکیوم از پانسمان‌های پیشرفته بهتر باشد. پس اگر کسی می‌گوید «وکیوم هر زخمی را در چند جلسه خوب می‌کند»، این ادعا شواهد ندارد. تصمیم این‌که زخم شما برای وکیوم مناسب است یا نه، بعد از معاینه گرفته می‌شود.

در جلسه‌ی وکیوم تراپی چه اتفاقی می‌افتد؟

  1. درمانگر پانسمان قبلی را برمی‌دارد، زخم را می‌شوید و اندازه‌اش را ثبت می‌کند.
  2. اگر بافت مرده‌ای هست، آن را برمی‌دارد.
  3. روی پوست سالم دور زخم یک محلول یا نوار محافظ زده می‌شود که چسب به آن آسیب نزند.
  4. فوم بریده و گذاشته می‌شود، چسب و لوله وصل می‌شود و دستگاه روشن می‌شود.
  5. به بیمار و همراه گفته می‌شود هشدارها یعنی چه، با دستگاه چطور حمام کنند (معمولاً اسفنجی، بدون خیس کردن پانسمان) و جلسه‌ی بعد کِی است.

برداشتن فوم گاهی کمی درد دارد. اگر دردناک است به درمانگر بگویید؛ می‌توان قبل از جلسه مسکن خورد یا یک لایه‌ی محافظ زیر فوم گذاشت.

وکیوم تراپی زخم در کلینیک زخم پلاس — این ویدئو در آپارات زخم پلاسدر این ویدئو: راننده‌ای که دستش در تصادف به‌شدت آسیب دیده بود، سه چهار جلسه وکیوم تراپی شد تا بافت دست ترمیم و برای جراحی آماده شود.

هزینه و تعداد جلسات

تعداد جلسات و هزینه به اندازه و عمق زخم، مقدار ترشح، نوع دستگاه و مدت لازم بستگی دارد و بدون دیدن زخم نمی‌شود عدد درستی گفت. برای این‌که بدانید زخم شما کاندید وکیوم است یا روش دیگری مناسب‌تر است، با کلینیک زخم پلاس تماس بگیرید یا عکس زخم را از طریق مشاوره‌ی آنلاین بفرستید.

وکیوم تراپی زخمی که بعد از تصادف ماه‌ها خوب نمی‌شد — این ویدئو در آپارات زخم پلاسدر این ویدئو: بیماری که بعد از تصادف ماه‌ها بستری بود و زخمش خوب نمی‌شد؛ زخم با سه جلسه وکیوم تراپی بهتر و برای جراحی آماده شد.

پرسش‌های پرتکرار

وکیوم تراپی درد دارد؟

در حالت روشن معمولاً فقط کمی کشش حس می‌شود. تعویض پانسمان، به‌خصوص برداشتن فوم، ممکن است دردناک باشد که با مسکن قبل از جلسه و روش درست برداشتن کمتر می‌شود.

با دستگاه وکیوم می‌توانم در خانه باشم؟

دستگاه‌های قابل حمل وجود دارند و بسیاری از بیماران دوره‌ی درمان را در خانه می‌گذرانند، به شرط این‌که تعویض پانسمان را درمانگر انجام دهد و بیمار و همراه بدانند در صورت هشدار یا خونریزی چه کنند.

وکیوم تراپی چقدر طول می‌کشد؟

از چند روز (مثلاً بعد از پیوند پوست) تا چند هفته (برای زخم‌های عمیق). وقتی زخم پر شد و ترشحش کم شد، وکیوم کنار گذاشته می‌شود و ترمیم با پانسمان معمولی یا بستن زخم ادامه پیدا می‌کند.

آیا وکیوم تراپی جای جراحی را می‌گیرد؟

گاهی نیاز به جراحی بزرگ‌تر را کم می‌کند و زخم را برای بستن آماده می‌کند، اما در بسیاری از زخم‌ها کنار جراحی و دبریدمان به کار می‌رود، نه به‌جای آن‌ها.

منابع

  1. Chen P. و همکاران. Guidelines on interventions to enhance healing of foot ulcers in people with diabetes (IWGDF 2023 update). Diabetes Metab Res Rev 2024. PubMed 37232034
  2. Liu Z و همکاران. Negative pressure wound therapy for treating foot wounds in people with diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev 2018.
  3. Norman G و همکاران. Negative pressure wound therapy for surgical wounds healing by primary closure. Cochrane Database Syst Rev 2022.
  4. Dumville JC و همکاران. Negative pressure wound therapy for treating pressure ulcers. Cochrane Database Syst Rev 2015.
  5. FDA. Negative pressure wound therapy devices: safety communication (UPDATE). 2011.
بازبینی علمی

تاریخ بازبینی: · تیم درمان و روش بازبینی

این مقاله برای آگاهی بیماران و همراهانشان نوشته شده و جای معاینه و تشخیص درمانگر را نمی‌گیرد.

۱۲ دیدگاه

  1. سلام برای درمان زخم بستر هم میشه از وکیوم تراپی استفاده کرد؟ چقدر طول میکشه زخم خوب شه؟

    1. سلام
      از وکیوم تراپی برای احیای بافت از بین رفته ، کنترل ترشحات ، کمک به تکثیر سلولی و بافت سازی و بسیاری از موارد دیگر میشود استفاده کرد . البته به شرطی که بستر زخم آماده و شرایط استفاده از وکیوم تراپی فراهم بشه .
      در زخم بستر هم بسته به نوع بافت و عمق زخم یکی از مناسب ترین روش ها استفاده از وکیوم تراپی هست که بعد از معاینه متخصص زخم طرح درمان مناسب به شما پیشنهاد خواهد شد . از آنجایی که بیماران مبتلا به زخم بستر دچار بی حرکتی هستند ، تیم حرفه ای و درمانی زخم پلاس آماگی دارد بیمار عزیز شما در سطح شهر تهران و کرج ویزیت و طرح درمان مناسب را به شما پیشنهاد دهد . به امید سلامتی و بهبودی تمام بیماران عزیز .

  2. سلام خسته نباشید به نظرتون برای درمان زخم وکیوم تراپی راه حل بهتریه یا استفاده از پانسمان زخم ؟

    1. سلام . نمیشه گفت کدوم بهتره و کدوم بدتر هر کدوم موارد مصرف خودشونو دارن.بسته به اینکه نوع زخم چطوره و نوع بافت چطوره از هر کدوم از روش های ذکر شده میشه استفاده کرد و هر کدام طول مدت بهبودی شون با هم فرق دارن که همه اینها رو با توجه به شرایط و بیماری های زمینه ای بیمار و نوع زخم و نوع بافت انتخاب میشن

  3. سلام . زخم پایی که عفونت داره و ترشح چرکی ازش میاد و زخم عمیق که استخون دید میشه با وکیوم درمان میشه.. ممنون

    1. سلام خدمت شما دوست و همراه عزیز :
      انتخاب نوع و روش درمان قطعا نیازمند دانش تخصصی در این زمینه می باشد . لذا با توجه به شرایطی که شما در رابطه با این زخم میفرمایید ، قطعا نیازمند اقدامات تشخیصی و تخصصی درمان زخم های مزمن هست . لذا توصیه میکنم حتما به مراکز تخصصی زخم مراجعه و طرح درمان مناسب دریافت کنید . قطعا انجام وکیوم تراپی یکی از گزینه های انتخابی مناسب می باشد ولی در جایگاه خود اثر بخش بوده و انتخاب آن به عهده درمانگر محترم شما خواهد بود . در صورت تمایل کادر حرفه ای و درمانی زخم پلاس نیز همواره آماده ارائه خدمات با آخرین روش ها و متد روز دنیا در درمان انواع زخم ، به مددجویان و مراجعین محترم می باشد .

    1. سلام
      برای دستیابی به اطلاعات مفید در مورد وکیوم تراپی و نحوه تاثیر این روش موثر در درمان زخم می توانید مطالب و مقالات مربوط به وکیوم تراپی را از طریق همین سایت مطالعه بفرمایید . در صورت وجود هر گونه سوال یا ابهام دیگر می توانید با شماره تلفن ۰۹۱۲۸۳۹۴۹۲۲ تماس بگیرید و اطلاعات تخصصی و تکمیلی در این خصوص دریافت کنید .
      به امید درمان تمامی بیماران عزیز .

    1. با سلام و ارزوی بهبودی . بعد از اینکه بیمار ویزیت شد و طرح درمان وکیوم تراپی انتخاب شد هزینه ها بسته به سایز زخم و وضعیت زخم و نوع دستگاه وکیوم مصرفی دارد (که خارجی و ایرانی دارد )متفاوت هست . عمده هزینه وکیوم تراپی هزینه ی وی پک هایی است که هر سه الی چهار روز در میان باید تعویض بشن و در سه سایز بزرگ و متوسط و کوچیک وجود دارد.هزینه های دیگه مخزن وکیوم هست که از ۵۰۰ سی سی تا ۸۰۰ سی سی در دستگاههای مختلف وجود دارد که تا پر نشود مجدد خریداری نمیشود . هزینه دیگر فیلم های شفاف برای سیل کردن زخم و خمیر استومی برای اطراف وکیوم است که تا وقتی تمام نشود قابل استفاده است و هزینه ی بعدی پانسمان هایی است که باید زیر وکیوم و روی زخم گذاشته بشود که اون هم بسته به اندازه زخم میزان عفونت زخم و مرحله ی زخم متفاوت است . بنابراین قیمت دقیقی نمیشه داد و اول باید زخم دیده بشه و بعد ریز قیمت ها با توجه به شرایط زخم توضیح داده بشود.

  4. سلام و خسته نباشید به شما

    برای جای زخم(گوشت اضافه؛ حدودا دوسال و نیم پیش؛ بریدگی با شیشه) کاری انجام. میدین؟

    1. سلام، تا حدودی بله، با شماره 09128394922 تماس بگیرید تا از جزییات مشکلتون اطلاعات کسب کنیم
      تشکر

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود. پرسش‌های درمانی را بهتر است تلفنی بپرسید.