باز شدن زخم جراحی: علت، کار درست در لحظه‌ی باز شدن و درمان

دیدن زخمی که چند روز پیش بخیه شده و حالا باز شده، برای هر بیماری نگران‌کننده است. خبر خوب این است که بیشتر این زخم‌ها با درمان درست بسته می‌شوند، فقط کمی بیشتر طول می‌کشد. در این مقاله علت‌ها، کار درست در لحظه‌ی باز شدن، روش‌های درمان و راه پیشگیری را آورده‌ایم.

چرا زخم جراحی باز می‌شود؟

• عفونت: شایع‌ترین علت؛ چرک زیر زخم جمع می‌شود و لبه‌ها را از هم جدا می‌کند (عفونت محل جراحی).
• کشش روی زخم: سرفه و عطسه‌ی شدید، استفراغ، یبوست و زور زدن، بلند کردن بار سنگین و حرکت ناگهانی، به‌خصوص در زخم‌های شکم.
• جمع شدن خون یا مایع زیر زخم.
• چاقی، که کشش روی زخم را بیشتر و خون‌رسانی چربی زیر پوست را کمتر می‌کند.
• دیابت کنترل‌نشده، سیگار، کم‌خونی و کمبود پروتئین.
• مصرف کورتون یا داروهای شیمی‌درمانی، و پرتودرمانی ناحیه‌ی عمل.
• سن بالا و جراحی‌های فوری یا طولانی.

نشانه‌ها

گاهی بیمار احساس می‌کند چیزی «باز شد» یا «ترکید»، به‌خصوص بعد از سرفه یا بلند شدن. نشانه‌های دیگر: بیرون آمدن ناگهانی مایع صورتی و آبکی از زخم، فاصله گرفتن لبه‌ها، دیده شدن بافت قرمز زیر پوست، و گاهی پیش از آن درد، قرمزی و ترشح چرکی که نشانه‌ی عفونت است.

در لحظه‌ی باز شدن چه کنیم؟

1. آرام بمانید و بیمار را دراز بکشانید؛ در زخم شکم، زانوها را کمی خم کنید تا کشش کمتر شود.
2. دست‌ها را بشویید و زخم را با گاز یا پارچه‌ی تمیز که با سرم یا آب جوشیده‌ی سردشده خیس شده بپوشانید.
3. اگر خونریزی هست، فشار ملایم بدهید.
4. هر چیزی را که از زخم بیرون زده، به داخل فشار ندهید.
5. زخم را با چسب، نوارچسب یا چسب فوری نبندید.
6. بسته به اندازه‌ی باز شدن، همان روز با جراح یا کلینیک تماس بگیرید یا فوراً به بیمارستان بروید (کادر پایین را ببینید).

درمان زخم بازشده

درمانگر اول زخم را بررسی می‌کند: چقدر باز شده، عمقش چقدر است، عفونت دارد یا نه و لایه‌های عمیق‌تر سالم‌اند یا نه.

• باز شدن سطحی و کوچک: زخم باز گذاشته می‌شود تا از ته پر شود. شست‌وشو، پانسمان مرطوب و جاذب، و پیگیری منظم کافی است. اگر زخم گود است، با پانسمان پرکننده شل پر می‌شود (زخم حفره‌ای).
• زخم عفونی: تخلیه‌ی چرک، برداشتن بافت مرده و در صورت نیاز آنتی‌بیوتیک (درمان زخم عفونی و دبریدمان).
• زخم بزرگ یا پرترشح: وکیوم تراپی ترشح را بیرون می‌کشد، لبه‌ها را به هم نزدیک می‌کند و ترمیم را سریع‌تر می‌کند.
• بخیه‌ی دوباره: وقتی زخم تمیز شد و عفونت ندارد، گاهی دوباره بخیه زده می‌شود.
• باز شدن کامل لایه‌های شکم: جراحی فوری برای بستن دیواره‌ی شکم.

زخمی که از ته پر می‌شود، بسته به اندازه، چند هفته تا دو سه ماه طول می‌کشد.

مراقبت در خانه

• پانسمان را طبق برنامه‌ی درمانگر عوض کنید و پیش و پس از آن دست‌ها را بشویید.
• هنگام سرفه، عطسه یا بلند شدن، یک بالش را محکم روی زخم شکم نگه دارید.
• یبوست را با آب کافی، میوه و سبزی و در صورت نیاز داروی ملین با نظر پزشک برطرف کنید تا زور نزنید.
• بار سنگین بلند نکنید و ورزش سنگین را تا اجازه‌ی جراح کنار بگذارید. اگر جراح شکم‌بند تجویز کرده، از آن استفاده کنید.
• غذای پروتئین‌دار بخورید و قند خون را کنترل کنید (تغذیه برای ترمیم زخم).
• سیگار و قلیان را کنار بگذارید.

مراقبت معمول از زخم بعد از عمل را در مراقبت از زخم جراحی بخوانید.

زخم‌های جراحی بازشده در کلینیک زخم پلاس با هماهنگی جراح شما بررسی، پاک‌سازی و پانسمان می‌شوند و در زخم‌های بزرگ وکیوم تراپی انجام می‌شود تا زخم زودتر بسته شود. از صفحه‌ی مشاوره یا تماس با ما وقت بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

زخم بازشده را دوباره بخیه می‌زنند؟

گاهی. اگر زخم تمیز است و عفونت ندارد، ممکن است دوباره بسته شود. زخم عفونی معمولاً باز می‌ماند تا عفونت کنترل شود و از ته پر شود.

چرا زخم سزارین یا زخم شکم باز می‌شود؟

بیشتر به دلیل عفونت، چاقی، دیابت و کشش روی زخم، مثل سرفه، یبوست یا بلند کردن بار. در بیشتر موارد فقط پوست و چربی باز می‌شوند و لایه‌های عمیق‌تر سالم‌اند.

زخم بازشده جای زخم بدتری می‌گذارد؟

زخمی که از ته پر می‌شود، معمولاً جای زخم پهن‌تری دارد. بعد از بسته شدن کامل، ماساژ، سیلیکون و محافظت از آفتاب آن را بهتر می‌کند و اگر لازم باشد، بعدها قابل اصلاح است.