ماگوت تراپی چیست؟ درمان زخم با لارو طبی، کاربرد و شواهد

شنیدن «لارو روی زخم» برای بیشتر بیماران ناخوشایند است. ولی لاروهای طبی استریل‌اند، زیر کنترل استفاده می‌شوند و در کشورهای زیادی بخشی از درمان زخم‌اند. این مقاله توضیح می‌دهد ماگوت تراپی چیست، به درد چه زخمی می‌خورد و دوره‌ی درمان چطور می‌گذرد.

لاروها چه می‌کنند؟

• تمیزکاری: از دهانشان مایعی بیرون می‌دهند که لایه‌ی مرده را شل و آبکی می‌کند و بعد آن را می‌مکند؛ گوشت زنده برایشان خوراک نیست.
• کم کردن میکروب‌ها: بخشی از میکروب‌ها را همراه بافت مرده می‌خورند و موادی ترشح می‌کنند که لایه‌ی چسبنده‌ی میکروبی را می‌شکند.
• تحریک ترمیم: برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند ترشحات لارو ممکن است رشد بافت تازه را هم تحریک کند، ولی این اثر کمتر ثابت شده است.

برای کدام زخم‌ها؟

• زخم‌های کهنه‌ای که رویشان لایه‌ی زرد و شل نشسته است، مثل زخم پای دیابتی، زخم وریدی، زخم بستر و زخم‌های جراحی عفونی.
• بیمارانی که دبریدمان با ابزار برایشان مناسب نیست، مثلاً چون درد را تحمل نمی‌کنند، داروی ضدانعقاد می‌خورند یا حالشان برای اتاق عمل مناسب نیست.
• زخم‌هایی که با پانسمان‌های معمولی، بافت مرده‌شان پاک نمی‌شود.

چه وقت مناسب نیست؟

• زخم خشک با دلمه‌ی سیاه و سفت؛ لاروها به رطوبت نیاز دارند و روی بافت خشک کم‌اثرند.
• پای کم‌خون که خون‌رسانی آن بررسی نشده؛ اول باید رگ‌ها بررسی شوند (بیماری عروق محیطی).
• زخم نزدیک رگ‌های بزرگ یا راه باز به داخل شکم و قفسه‌ی سینه.
• عفونت در حال پیشرفت با تب و قرمزی پخش‌شونده که درمان فوری با آنتی‌بیوتیک و گاهی جراحی می‌خواهد (درمان زخم عفونی).
• هر بیماری که با شنیدن توضیحات، دلش با این روش راضی نیست.

روش انجام

1. زخم را می‌شویند و دور تا دورش را با نوار یا کرم محافظ می‌پوشانند تا لاروها روی پوست سالم نروند.
2. لاروها را یا مستقیم روی زخم می‌ریزند و رویشان یک توری بسیار ریز می‌کشند، یا از پیش داخل بسته‌ای شبیه چای کیسه‌ای هستند.
3. بالایش پانسمانی می‌گذارند که ترشح را بگیرد و هوا را رد کند، چون لارو بدون هوا زنده نمی‌ماند.
4. بعد از حدود دو تا چهار روز، لاروها که بزرگ‌تر شده‌اند برداشته می‌شوند.
5. اگر هنوز بافت مرده مانده باشد، دسته‌ی تازه‌ای از لارو گذاشته می‌شود.

در این چند روز لاروها زیر پانسمان می‌مانند و آن‌قدر وقت ندارند که مگس شوند. ترشح زخم در این روزها بیشتر و کمی بودار می‌شود که طبیعی است.

چه حسی دارد؟

بسیاری از بیماران چیزی حس نمی‌کنند. برخی حس جنبیدن یا قلقلک دارند. در زخم‌های پای کم‌خون یا زخم‌های دردناک، ممکن است درد بیشتر شود و یک مسکن ساده معمولاً آن را آرام می‌کند. نگرانی و اکراه در ابتدا شایع است و معمولاً با دیدن پاک شدن زخم کم می‌شود.

شواهد علمی

پژوهش‌های تصادفی نشان داده‌اند لاروها بافت مرده را سریع‌تر از پانسمان‌های هیدروژل پاک می‌کنند، اما زخم‌هایی که با لارو درمان شدند، در مجموع زودتر از بقیه جوش نخوردند. یعنی ماگوت تراپی یک روش خوب برای دبریدمان است، نه درمان کامل زخم. بعد از تمیز شدن زخم، درمان علت، پانسمان مناسب و روش‌های دیگر ادامه پیدا می‌کنند. روش‌های دیگر دبریدمان را در دبریدمان زخم و آماده کردن کف زخم را در آماده‌سازی بستر زخم ببینید.

ماگوت تراپی، دبریدمان با ابزار و پانسمان‌های نرم‌کننده همه در کلینیک زخم پلاس در بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش انجام می‌شوند و روش پاک کردن زخم بر اساس حال زخم و بیمار انتخاب می‌شود. از صفحه‌ی مشاوره وقت بگیرید. روش‌های درمان زخم را در درمان زخم بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

لاروها بافت سالم را می‌خورند؟

نه. این گونه‌ی لارو فقط با گوشت مرده تغذیه می‌کند. به همین دلیل از آن‌ها برای دبریدمان استفاده می‌شود.

ماگوت تراپی خطرناک است؟

با لاروهای طبی استریل و زیر نظر درمانگر، عوارض جدی نادر است. شایع‌ترین مشکل‌ها درد در برخی بیماران، بیشتر شدن ترشح و نگرانی بیمار است. لاروهای غیرطبی یا لاروی که خودبه‌خود در زخم پیدا شده، کاملاً فرق دارند و خطرناک‌اند.

ماگوت تراپی چند نوبت طول می‌کشد؟

هر دوره دو تا چهار روز است و بیشتر زخم‌ها با یک تا چند دوره پاک می‌شوند. بعد از آن، درمان زخم با روش‌های دیگر ادامه پیدا می‌کند.