پارگی تاندون: تاندون بریده‌ی دست و انگشت، پارگی آشیل و درمان

تاندون‌های دست درست زیر پوست قرار دارند و یک بریدگی کوچک روی انگشت یا کف دست ممکن است به آن‌ها برسد. اگر این آسیب دیر تشخیص داده شود، دو سر تاندون از هم دور می‌شوند و ترمیمش سخت‌تر می‌شود. این مقاله پارگی تاندون را از راه زخم و بدون زخم توضیح می‌دهد.

تاندون بریده در دست و انگشتان

هر انگشت دو دسته تاندون دارد: تاندون‌های خم‌کننده در سمت کف دست و تاندون‌های راست‌کننده در پشت دست.

• پارگی تاندون خم‌کننده: بعد از بریدگی کف دست یا کف انگشت، انگشت را نمی‌توانید از یک یا چند مفصل خم کنید و در حالت استراحت صاف‌تر از انگشت‌های دیگر می‌ماند.
• پارگی تاندون راست‌کننده: بعد از بریدگی پشت دست یا پشت انگشت، انگشت یا نوک آن را نمی‌توانید کامل صاف کنید و آویزان می‌ماند.

گاهی تاندون نیمه‌بریده است و انگشت هنوز حرکت می‌کند ولی دردناک و ضعیف است؛ این تاندون ممکن است روزها بعد کامل پاره شود. همراه تاندون، عصب کنار انگشت هم ممکن است بریده شده باشد (پارگی عصب). آزمایش ساده‌ی حرکت انگشت بعد از بریدگی را در بریدگی انگشت آورده‌ایم.

درمان

تاندون بریده خودش جوش نمی‌خورد. جراح دست دو سر آن را پیدا می‌کند و با بخیه‌ی مخصوص به هم وصل می‌کند؛ بهترین زمان روزهای اول بعد از آسیب است. بعد از جراحی، دست چند هفته در آتل مخصوصی قرار می‌گیرد و حرکت‌های کنترل‌شده از همان روزهای اول زیر نظر کاردرمانگر شروع می‌شود تا تاندون به بافت‌های اطراف نچسبد. انجام دقیق تمرین‌ها به اندازه‌ی خود جراحی در نتیجه‌ی نهایی مهم است. استفاده‌ی کامل از دست معمولاً سه ماه بعد ممکن است.

آسیب ضربه‌ای نوک انگشت

گاهی ضربه‌ی توپ یا گیر کردن انگشت در ملافه، تاندون راست‌کننده‌ی نوک انگشت را بدون زخم پاره می‌کند و نوک انگشت آویزان می‌ماند. این آسیب معمولاً با آتلی که نوک انگشت را شش تا هشت هفته شبانه‌روز صاف نگه می‌دارد، بدون جراحی خوب می‌شود.

پارگی تاندون آشیل

تاندون آشیل، قوی‌ترین تاندون بدن، عضله‌ی ساق را به پاشنه وصل می‌کند. پارگی آن بیشتر در مردان میان‌سالی پیش می‌آید که گاه‌به‌گاه ورزش‌های پرشی مثل فوتبال، والیبال یا بدمینتون انجام می‌دهند. بیمار معمولاً حس می‌کند کسی با لگد به پشت پاشنه‌اش زده، گاهی صدای «تق» می‌شنود و بعد نمی‌تواند روی پنجه بایستد یا عادی راه برود. مصرف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها و تزریق کورتون اطراف تاندون خطر پارگی را بالا می‌برد.

درمان یا جراحی است یا گچ و بوت مخصوص که پا را در حالت پنجه نگه می‌دارد، همراه با برنامه‌ی توانبخشی. هر دو روش در بیشتر بیماران نتیجه‌ی خوبی دارند و پزشک بر اساس سن، فعالیت و نوع پارگی انتخاب می‌کند. برگشت به ورزش حدود شش ماه تا یک سال طول می‌کشد. درد و ورم مزمن تاندون آشیل بدون پارگی، که با استراحت، تمرین‌های کششی و کفش مناسب درمان می‌شود، مشکل جداگانه‌ای است.

کمک‌های اولیه

• در بریدگی: خونریزی را با فشار بند بیاورید، زخم را بشویید و بپوشانید و دست را بالا نگه دارید (کمک‌های اولیه در زخم).
• انگشت آسیب‌دیده را با یک آتل ساده یا چسباندن به انگشت کناری بی‌حرکت کنید.
• در پارگی آشیل: روی پا وزن ندهید، یخ پیچیده در پارچه بگذارید و پا را بالا نگه دارید.
• همان روز به مرکز درمانی بروید.

مراقبت از زخم بعد از ترمیم تاندون

• آتل را دقیقاً طبق دستور نگه دارید و خودتان باز نکنید.
• زخم را خشک و تمیز نگه دارید و پانسمان را طبق برنامه عوض کنید.
• بخیه‌ها معمولاً بعد از ۱۰ تا ۱۴ روز کشیده می‌شوند (مراقبت از بخیه).
• نشانه‌های عفونت را جدی بگیرید؛ عفونت روی تاندون ترمیم‌شده نتیجه را خراب می‌کند (عفونت زخم).
• بعد از بسته شدن زخم، ماساژ جای زخم به جلوگیری از چسبندگی کمک می‌کند.

ترمیم تاندون دست و پا در بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش، جایی که کلینیک زخم پلاس قرار دارد، انجام می‌شود. مراقبت از زخم بعد از جراحی، کشیدن بخیه‌ها و درمان زخم‌هایی که عفونت کرده‌اند یا دیر بسته می‌شوند، در خود کلینیک پیگیری می‌شود. از صفحه‌ی مشاوره وقت بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

تاندون پاره خودش جوش می‌خورد؟

تاندون بریده‌ی دست نه؛ دو سرش از هم دور می‌شوند و باید جراحی شود. برخی پارگی‌های بدون زخم، مثل آسیب ضربه‌ای نوک انگشت و گاهی پارگی آشیل، با آتل یا گچ و بوت درمان می‌شوند.

بعد از ترمیم تاندون دست، حرکت کامل برمی‌گردد؟

در بیشتر بیماران حرکت خوبی برمی‌گردد، ولی ممکن است کمی خشکی بماند. انجام منظم تمرین‌های کاردرمانی مهم‌ترین عامل نتیجه‌ی خوب است.

اگر دیر مراجعه کنم چه می‌شود؟

بعد از چند هفته، دو سر تاندون جمع می‌شوند و وصل کردن مستقیم سخت یا غیرممکن می‌شود. گاهی پیوند تاندون یا جراحی در دو مرحله لازم می‌شود.