بریدگی انگشت: کمک‌های اولیه، آزمایش حس و حرکت و زمانی که باید معاینه شود

بریدگی انگشت هنگام آشپزی، کار با ابزار یا شیشه‌ی شکسته بسیار شایع است. بیشتر این بریدگی‌ها ساده‌اند، ولی چون انگشت ساختار ظریفی دارد، یک بریدگی کوچک گاهی به تاندون یا عصب رسیده و اگر دیر تشخیص داده شود، حرکت یا حس انگشت را برای همیشه کم می‌کند. این مقاله کمک می‌کند بریدگی ساده را از جدی تشخیص دهید.

کمک‌های اولیه

1. انگشتر و حلقه را همان اول درآورید؛ انگشت ورم می‌کند.
2. با پارچه‌ی تمیز روی بریدگی فشار دهید و دست را بالاتر از قلب نگه دارید. ۱۰ دقیقه بدون برداشتن فشار دهید.
3. بریدگی را زیر آب روان بشویید و اگر ذره‌ای در آن هست، بیرون بیاورید.
4. با چسب زخم یا پانسمان نچسب بپوشانید؛ باند را آن‌قدر سفت نبندید که نوک انگشت کبود یا سرد شود.

کمک‌های اولیه‌ی همه‌ی زخم‌ها را در کمک‌های اولیه در زخم آورده‌ایم.

آزمایش ساده‌ی حس و حرکت

بعد از بند آمدن خون، این‌ها را با انگشت سالم مقایسه کنید:

• حس: نوک انگشت را از دو طرف با نوک یک گیره یا سوزن ته‌گرد لمس کنید. اگر یک طرف بی‌حس یا کم‌حس است، ممکن است عصب کناری انگشت بریده شده باشد (پارگی عصب).
• خم کردن: انگشت‌های دیگر را صاف نگه دارید و فقط انگشت آسیب‌دیده را از هر مفصل خم کنید. اگر نمی‌توانید، ممکن است تاندون خم‌کننده‌ی کف دست بریده شده باشد.
• راست کردن: انگشت را کامل صاف کنید. اگر نوک انگشت آویزان می‌ماند، تاندون راست‌کننده‌ی پشت انگشت آسیب دیده است (پارگی تاندون).
• رنگ و گرمی: نوک انگشت باید هم‌رنگ و هم‌دمای انگشت‌های دیگر باشد. انگشت رنگ‌پریده و سرد یعنی رگ آسیب دیده است.

هر کدام از این‌ها غیرعادی بود، همان روز به مرکز درمانی بروید؛ ترمیم عصب و تاندون در روزهای اول بهترین نتیجه را دارد.

کدام بریدگی انگشت باید معاینه شود؟

• بریدگی عمیق یا با لبه‌های باز (آیا زخم بخیه می‌خواهد).
• بریدگی روی کف انگشت یا روی مفصل، حتی اگر کوچک است.
• هر بی‌حسی، ضعف یا محدودیت حرکت.
• آسیب ناخن یا بستر ناخن.
• بریدگی با وسیله‌ی کثیف، دستگاه، یا گاز گرفتگی (گاز گرفتگی).
• خونریزی که با ۱۵ دقیقه فشار بند نمی‌آید.

قطع شدن نوک انگشت

اگر فقط تکه‌ی کوچکی از پوست و گوشت نوک انگشت جدا شده و استخوان پیدا نیست، زخم اغلب بدون پیوند و با پانسمان مرطوب منظم در چند هفته پر می‌شود و شکل و حس نوک انگشت در بیشتر بیماران، به‌خصوص کودکان، خوب برمی‌گردد. اگر تکه‌ی بزرگ‌تری قطع شده یا استخوان دیده می‌شود، جراح دست تصمیم می‌گیرد که آن را پیوند بزند یا زخم را ترمیم کند. تکه‌ی جداشده را در گاز تمیز و نمناک با سرم بپیچید، در کیسه‌ی پلاستیکی بسته بگذارید و کیسه را در ظرف آب و یخ قرار دهید؛ نه مستقیم روی یخ (پیوند انگشت).

آسیب ناخن

ضربه یا بریدگی نوک انگشت ممکن است بستر ناخن را پاره کند یا خون زیر ناخن جمع شود. خون‌مردگی زیر ناخن که درد شدید و ضربان‌دار دارد، با یک سوراخ کوچک در ناخن تخلیه می‌شود و درد فوراً کم می‌شود. پارگی بستر ناخن اگر ترمیم نشود، ناخن بعدی ناصاف و دوشاخه درمی‌آید. هر دو را همان روز نشان دهید.

مراقبت در روزهای بعد

• روزی یک بار زخم را بشویید، کمی وازلین بزنید و پانسمان را عوض کنید.
• دست را در دو سه روز اول بالا نگه دارید تا ورم و درد کمتر شود.
• انگشت‌های سالم را حرکت دهید و اگر بخیه ندارید، انگشت آسیب‌دیده را هم آرام حرکت دهید تا خشک نشود.
• هنگام ظرف شستن و کار با آب دستکش بپوشید.
• اگر بخیه دارید، زمان کشیدن آن در انگشتان معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز است (مراقبت از بخیه).

بریدگی‌های انگشت که عفونت کرده‌اند یا دیر بسته می‌شوند، زخم نوک انگشت قطع‌شده که با پانسمان درمان می‌شود، و کشیدن بخیه‌ها در کلینیک زخم پلاس انجام می‌شود. از صفحه‌ی مشاوره وقت بگیرید. درمان بریدگی‌های دیگر را در درمان بریدگی بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

بریدگی انگشت چند روزه خوب می‌شود؟

بریدگی‌های سطحی در یک هفته تا ده روز. بریدگی‌های بخیه‌خورده در حدود دو هفته. ترمیم کامل تاندون یا عصب چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد.

چرا بعد از بریدگی انگشت گزگز می‌کند؟

کمی گزگز اطراف زخم در روزهای اول طبیعی است. ولی بی‌حسی واقعی نوک انگشت، به‌خصوص در یک طرف، ممکن است از بریدگی عصب باشد و باید زود دیده شود.

بریدگی انگشت عفونت کرده، چه نشانه‌هایی دارد؟

قرمزی و ورم که بیشتر می‌شود، درد ضربان‌دار، چرک و ورمی که در امتداد انگشت پیش می‌رود. عفونت در انگشت ممکن است در مسیر تاندون پخش شود و درمان فوری می‌خواهد (عفونت زخم).