درمان بریدگی: بریدگی با چاقو، شیشه و کاغذ در خانه و زمانی که باید معاینه شود
پاسخ کوتاه: بریدگی کوچک با چاقو، شیشه یا کاغذ معمولاً با چند دقیقه فشار بند میآید، با شستن زیر آب روان تمیز میشود و با یک چسب زخم یا پانسمان نچسب در یک هفته تا ده روز خوب میشود. در روزهای بعد، زخم را روزانه بشویید، کمی وازلین بزنید تا مرطوب بماند و پانسمان را عوض کنید. بریدگیای که لبههایش باز است، عمیق است، خونریزیاش بند نمیآید، روی صورت، دست یا مفصل است، یا بعد از آن انگشت بیحس یا ضعیف شده، باید همان روز دیده شود. زردچوبه، سیر و قهوه را روی بریدگی نریزید.
بریدگی شایعترین زخم خانه است: چاقوی آشپزخانه، شیشهی شکسته، لبهی قوطی کنسرو، کاغذ و تیغ. بیشتر این زخمها سادهاند، ولی چند نکتهی کوچک تعیین میکند زخم تمیز و بیجای زخم خوب شود یا عفونت کند. کارهای دقیقههای اول را در کمکهای اولیه در زخم و درمان کلی زخمهای باز را در درمان زخم باز نوشتهایم.
بریدگی کوچک یا جدی؟

بریدگی را بعد از بند آمدن خون و شستن، در نور خوب نگاه کنید:
- کوچک و کمعمق، با لبههایی که خودشان کنار هماند و خونریزیای که با چند دقیقه فشار بند آمده: در خانه درمان میشود.
- لبههای باز، عمقی که چربی زرد یا بافت زیر آن دیده میشود، یا طول زیاد روی مفصل: احتمالاً بخیه یا چسب پوستی لازم دارد (آیا زخم بخیه میخواهد).
- بیحسی، مورمور یا ناتوانی در خم و راست کردن انگشت: ممکن است عصب یا تاندون آسیب دیده باشد (بریدگی انگشت).
درمان بریدگی کوچک در خانه
- خونریزی را با فشار مستقیم و پارچهی تمیز بند بیاورید و دست را بالا نگه دارید.
- بریدگی را چند دقیقه زیر آب روان بشویید؛ در بریدگی با شیشه، مطمئن شوید تکهای در زخم نمانده است.
- یک لایهی نازک وازلین بزنید و زخم را با چسب زخم یا پانسمان نچسب بپوشانید.
- در روزهای بعد، روزی یک بار یا هر وقت پانسمان خیس یا کثیف شد، زخم را بشویید و پانسمان را عوض کنید.
- تا وقتی زخم بسته شود، هنگام ظرف شستن یا کار با مواد شوینده دستکش بپوشید.
- اگر واکسن کزاز بهروز نیست، بهخصوص اگر وسیلهی بریدگی کثیف بوده، آن را بزنید (کزاز).
زخمی که کمی مرطوب و پوشیده بماند، زودتر و با جای زخم کمتر خوب میشود. پماد آنتیبیوتیک برای بریدگی تمیز معمولاً لازم نیست.
بریدگی با چاقو
بریدگی با چاقوی تیز آشپزخانه معمولاً لبههای صاف دارد و تمیز است، ولی ممکن است عمیقتر از ظاهرش باشد. در بریدگیهای کف دست و انگشتان، تاندونها و عصبها درست زیر پوستاند. چاقویی که با فشار به داخل بدن رفته، حتی اگر دهانهی زخم کوچک باشد، ممکن است به رگ یا اندام داخلی رسیده باشد و باید فوراً بررسی شود (زخم چاقو و گلوله).
بریدگی کاغذ و تیغ
بریدگی کاغذ کوچک ولی دردناک است، چون نوک انگشتان پر از عصب است. شستن و یک چسب زخم کافی است. بریدگی با تیغ اصلاح معمولاً سطحی است و با چند دقیقه فشار بند میآید.
درمانهای خانگی که کمک نمیکنند
- زردچوبه، سیر و پیاز روی زخم میسوزانند، پوست را حساس میکنند و زخم را آلوده میکنند.
- قهوه، تنباکو و خاکستر خون را بند نمیآورند و فقط تمیز کردن زخم را سخت میکنند.
- عسل آشپزخانه استریل نیست. پانسمانهای عسل طبی مخصوص زخم چیز دیگریاند.
- الکل و آب اکسیژنه را مرتب روی زخم نریزید؛ ترمیم را کند میکنند.
زخم کی خوب میشود؟
بیشتر بریدگیهای کوچک در یک هفته تا ده روز بسته میشوند. روی دست و انگشتان، که مدام حرکت میکنند و خیس میشوند، ممکن است کمی بیشتر طول بکشد. جای زخم تا چند ماه صورتی است و بعد کمرنگ میشود؛ محافظت از آفتاب و ماساژ ملایم بعد از بسته شدن کمک میکند. اگر زخم خراش و ساییدگی است، ساییدگی پوست را بخوانید.
- لبههای بریدگی باز است، عمیق است یا روی صورت، دست یا مفصل است.
- انگشت بعد از بریدگی بیحس شده یا خوب حرکت نمیکند.
- دور زخم قرمز، داغ و ورمکرده شده یا ترشح چرکی دارد (عفونت زخم).
- زخم بعد از ده روز تا دو هفته هنوز بسته نشده است.
بدون معطلی همین حالا به نزدیکترین بیمارستان بروید اگر:
- خونریزی با ۱۵ دقیقه فشار بند نمیآید یا خون جهنده است.
- چاقو یا جسم تیز به شکم، قفسهی سینه یا گردن فرو رفته است.
بریدگیهایی که عفونت کردهاند یا دیر بسته میشوند، و پانسمان و کشیدن بخیهها، در کلینیک زخم پلاس انجام میشود. از صفحهی مشاوره وقت بگیرید.
پرسشهای پرتکرار
بریدگی را ببندیم یا باز بگذاریم؟
بپوشانید. زخم پوشیده و کمی مرطوب زودتر خوب میشود و کمتر آلوده میشود. وقتی زخم کامل بسته شد، دیگر پانسمان لازم نیست.
چرا بریدگی انگشت دیر خوب میشود؟
دست مدام حرکت میکند، خیس میشود و با چیزهای مختلف تماس دارد. پوشاندن زخم و دستکش هنگام کار با آب کمک میکند. اگر بعد از دو هفته بسته نشده، نشانش دهید.
زخم بریدگی خارش دارد، طبیعی است؟
بله، خارش در روزهای ترمیم طبیعی است (خارش زخم). اگر خارش با قرمزی پخششونده یا ترشح همراه است، ممکن است عفونت یا حساسیت به چسب باشد.
منابع
- NICE Clinical Knowledge Summaries. Lacerations. 2024.
- Forsch RT و همکاران. Laceration repair: a practical approach. Am Fam Physician 2017.
- Fernandez R, Griffiths R. Water for wound cleansing. Cochrane Database Syst Rev 2012.



دیدگاه خود را بنویسید