متخصص زخم کیست و چه وقت باید به او مراجعه کرد؟
پاسخ کوتاه: «متخصص زخم» به پزشک یا درمانگری گفته می‌شود که کار اصلی‌اش درمان زخم‌های سخت و دیرجوش است: زخم پای دیابتی، زخم بستر، زخم واریسی، زخم‌های عفونی و زخم‌هایی که بعد از جراحی یا سوختگی خوب نمی‌شوند. درمان این زخم‌ها معمولاً کار یک گروه است: درمانگران زخم که دوره‌های تخصصی مراقبت از زخم را گذرانده‌اند، در کنار پزشکانی مثل جراح عروق، جراح عمومی، متخصص عفونی یا غدد. اگر زخمی دو تا چهار هفته با مراقبت درست کوچک نشده، یا زخم روی پای فرد دیابتی است، وقت مراجعه به متخصص زخم است.
متخصص زخم چه کار می‌کند؟
کار متخصص زخم فقط عوض کردن پانسمان نیست. در اولین ملاقات این‌ها را بررسی می‌کند:
- خود زخم: جا، اندازه، عمق، کف زخم (صورتی و سالم، زرد، سیاه)، ترشح، بو، پوست اطراف و نشانه‌های عفونت.
- علت زخم: فشار (زخم بستر)، دیابت و بی‌حسی پا، تنگی شریان‌ها، نارسایی وریدها و ورم پا، ضربه یا جراحی.
- چیزهایی که ترمیم را کند می‌کنند: قند بالا، کم‌خونی، سوءتغذیه، سیگار، داروهایی مثل کورتون، بیماری کلیه یا کبد.
- خطر زخم‌های تازه: در بیمار بستری، کل پوست بدن را نگاه می‌کند؛ در بیمار دیابتی، پای دیگر را.
بعد برنامه می‌گذارد: پاک کردن بافت مرده (دبریدمان)، پانسمان مناسب، کنترل عفونت، کم کردن فشار یا ورم، و اگر لازم باشد روش‌هایی مثل وکیوم تراپی یا ارجاع برای پیوند پوست و جراحی عروق. پیشرفت زخم را با اندازه‌گیری و عکس دنبال می‌کند و اگر زخم جلو نرفت، دنبال علتش می‌گردد.
چه وقت باید به متخصص زخم مراجعه کرد؟
- هر زخم، تاول یا ترک تازه روی پای فرد دیابتی؛ همان روز یا روز کاری بعد (درمان زخم دیابتی).
- زخمی که با مراقبت درست در دو هفته کوچک‌تر نشده یا در چهار هفته بسته نشده است.
- زخم بستر، از همان مرحله‌ای که پوست باز شده یا تاول زده است (درمان زخم بستر).
- زخم ساق پا همراه با ورم یا رگ‌های واریسی (زخم واریسی).
- زخمی که بوی بد، چرک، قرمزیِ رو به گسترش یا درد رو به افزایش دارد (درمان زخم عفونی).
- زخم جراحی که باز شده یا ترشح دارد؛ اول به جراح خود خبر دهید (باز شدن زخم بعد از عمل).
- زخمی که کف آن سیاه یا زرد است، یا استخوان یا تاندون در آن دیده می‌شود.
- زخمی که بارها در یک جا باز و بسته شده است.
- تب و لرز، گیجی یا حال عمومی بد همراه با زخم.
- خونریزی که با فشار مستقیم بند نمی‌آید.
- عضوی که سرد، رنگ‌پریده یا سیاه شده است.
- سوختگی بزرگ، عمیق یا روی صورت، دست، پا و ناحیه‌ی تناسلی (کمک‌های اولیه‌ی سوختگی شدید).
در این موارد معطل نکنید؛ همین حالا با کلینیک تماس بگیرید یا بیمار را به نزدیک‌ترین بیمارستان برسانید.
برای هر زخم، کدام پزشک؟
| نوع زخم | چه کسانی درگیر درمان‌اند |
|---|---|
| زخم پای دیابتی | درمانگر زخم، پزشک داخلی یا غدد برای قند، جراح عروق اگر خون‌رسانی پا کم است، متخصص عفونی یا جراح در عفونت‌های عمیق |
| زخم بستر | درمانگر زخم، پزشک بیمار، و در زخم‌های عمیق جراح (برای بستن زخم) |
| زخم واریسی یا وریدی | درمانگر زخم برای پانسمان و باند فشاری، جراح عروق برای درمان وریدها |
| زخم شریانی و سیاه شدن انگشتان | جراح عروق در اولویت؛ درمانگر زخم برای مراقبت از زخم |
| زخم جراحی که خوب نمی‌شود | جراحی که عمل کرده، و درمانگر زخم برای پانسمان و پیگیری |
| سوختگی | سوختگی‌های بزرگ و عمیق در مراکز سوختگی؛ سوختگی‌های کوچک و دیرجوش در کلینیک زخم |
در کلینیک زخم پلاس
درمانگران کلینیک زخم پلاس در بیمارستان فوق تخصصی عرفان نیایش تهران زخم‌های دیابتی، بستر، عفونی، جراحی، سوختگی و زخم‌های ناشی از ضربه را درمان می‌کنند و در صورت نیاز با پزشکان بیمارستان هماهنگ می‌کنند. برای انتخاب کلینیک یا درمانگر مناسب، فهرست انتخاب دکتر زخم خوب در تهران را ببینید. اگر نمی‌دانید زخمتان مراجعه‌ی حضوری لازم دارد یا نه، عکس آن را از طریق مشاوره‌ی آنلاین بفرستید.
پرسش‌های پرتکرار
متخصص زخم با پزشک عمومی چه فرقی دارد؟
پزشک عمومی بیشتر زخم‌های ساده را درمان می‌کند. متخصص زخم برای زخم‌هایی است که با درمان معمول خوب نمی‌شوند و به ابزارها، پانسمان‌ها و پیگیری منظم‌تری نیاز دارند.
برای زخم پای دیابتی پیش متخصص غدد بروم یا متخصص زخم؟
هر دو. متخصص زخم خود زخم را درمان می‌کند و پزشک غدد یا داخلی قند و داروها را تنظیم می‌کند. نشان دادن زخم را به‌خاطر وقت گرفتن از پزشک غدد عقب نیندازید.
آیا متخصص زخم به خانه هم می‌آید؟
بعضی مراکز خدمات در منزل دارند. بپرسید چه کسی می‌آید، چه کارهایی در خانه انجام می‌شود و در صورت مشکل فوری چه باید کرد.
مقالههای مرتبط
اوزون تراپی زخم: روش انجام، شواهد علمی و ایمنی
اوزون تراپی زخم یعنی رساندن گاز اوزون یا روغن و آب اوزوندار به سطح زخم. روش‌های انجام، آنچه مطالعهها و…
۵ دقیقه مطالعه
آمادهسازی بستر زخم: چهار اصل برای اینکه زخم کهنه ترمیم شود یا پیوند بپذیرد
آمادهسازی بستر زخم چیست؟ برداشتن بافت مرده، کنترل عفونت و التهاب، تعادل رطوبت و سالم کردن لبهها؛ آماده کردن زخم…
۴ دقیقه مطالعه
مراقبتهای پس از دبریدمان: پانسمان، درد، غذا و نشانه‌های هشدار
بعد از دبریدمان زخم چه کنیم؟ چه چیزی طبیعی است، مراقبت از پانسمان، کنترل درد، برداشتن فشار، غذا و دارو،…
۴ دقیقه مطالعه
دیدگاه خود را بنویسید